Τετάρτη, 5 Μαΐου 2021

ΘΑΡΣΕΙΤΕ ΕΓΩ ΝΕΝΙΚΗΚΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΕΔΕΣΣΗΣ, ΠΕΛΛΗΣ ΚΑΙ ΑΛΜΩΠΙΑΣ ΙΩΗΛ

«Θαρσεῖτε ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον»

(Ἰω. 16,33)

Ὁ Χριστὸς πρὸ τῆς τιμίας Σταυρώσεώς Του θέλοντας νὰ ἐμφυσήσει στοὺς μαθητές Του θάρρος, γιατὶ τοὺς εἶχε καταβάλει πνευματικὰ ἡ ἰδέα πὼς μαζὶ μὲ τὸν διδάσκαλό τους θὰ ἀφανισθοῦν κι αὐτοί, τοὺς διαβεβαιώνει καὶ τοὺς λέγει πὼς ἐνίκησε τὸν κόσμο κι ὅλες τὶς δυνάμεις τοῦ πονηροῦ. Τοὺς ἔδωσε ἐλπίδα. Πράγματι μετὰ τὴν Ἀνάστασή Του παρουσιάσθηκε σ' αὐτοὺς καὶ τοὺς παρηγόρησε λέγοντας· «Ἐδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς» (Ματθ. 28,18).

Πολλὲς παρατηρήσεις ἔγιναν ἀπὸ τοὺς Πατέρες πάνω στὰ λόγια αὐτὰ τοῦ Χριστοῦ. Ὁ ἅγιος Θεοφύλακτος γράφει· «ὑποταγήσονταί μοι τὰ πάντα, ἐπεὶ διὰ τοῦ Σταυροῦ ἐνίκησα τὸν τὸ κράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου». Μὲ τὸν Σταυρό Του ὁ Χριστὸς ἐνίκησε τὴν δύναμη τοῦ θανάτου. Μὲ τὰ οἰκεῖα Του ἀγωνίσματα ἐνίκησε τὸν ἀντίπαλον διάβολον καὶ τοῦ δόθηκε στὴν ἀνθρωπίνη φύση Του κάθε ἐξουσία στὸν οὐρανὸ καὶ ἐπὶ γῆς. Αὐτὰ ποὺ εἶχε φυσικῶς ὡς Θεὸς τὰ ἔχει τώρα καὶ ὡς ἄνθρωπος. Ὁ Θεάνθρωπος Κύριος εἶναι κυρίαρχος πάντων. «Καὶ γὰρ ἡ ἀνθρωπίνη φύσις ἡ πρώην δουλεύουσα, νῦν ἐν Χριστῷ ἄρχει πάντων» (Θεοφύλακτος).

Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος θὰ συμπληρώσει· «Βλέπεις τὸ τρόπαιον τῆς Ἀναστάσεως· ἐξ αἰτίας της μᾶς ἦλθαν ὅλα τὰ ἀγαθά· μὲ αὐτὴν καταργήθηκε ἡ ἀπάτη τῶν δαιμόνων, μὲ αὐτὴν περιγελᾶμε τὸν θάνατο, μὲ αὐτὴν δὲν δίνουμε σημασία στὴν παροῦσα ζωή, μὲ αὐτὴν ἐπιθυμοῦμε τὰ μέλλοντα, μὲ αὐτὴν ἐξομοιωθήκαμε μὲ τοὺς ἀγγέλους, "ἐὰν βουλώμεθα"».

Τὴν ἐλπίδα αὐτὴ τῆς Ἀναστάσεως, τὴν ἐκφράζουμε δυνατὰ μέσα στὴν Ἐκκλησία λέγοντας· «Ἀνάστασιν Χριστοῦ θεασάμενοι, προσκυνήσωμεν ἅγιον Κύριον Ἰησοῦν τὸν μόνον ἀναμάρτητον». Ὁ ἅγιος Συμεὼν ὁ νέος Θεολόγος τονίζει πὼς βιώνουμε καὶ ἐμεῖς μέσα μας τὴν ἐλπίδα τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ, «ὡς ἑνὶ ἑκάστῳ ἐγγινομένης δηλονότι τῆς Χριστοῦ Ἀναστάσεως».

Ἔχοντας κατὰ νοῦν ὅλα αὐτὰ καταλαβαίνουμε πόσο ἔχουμε ἀνάγκη τῆς ἐλπίδος ποὺ ἀπορρέει ἀπὸ τὴν ζωηφόρο ἔγερση τοῦ Χριστοῦ. Σήμερα ποὺ ἡ ἐξάπλωση τοῦ θανατηφόρου ἐστεμμένου ἰοῦ εἶναι ραγδαία στὸν κόσμον ὅλον, ποὺ καθημερινὰ ἀποθνήσκουν ἄνθρωποι ὅλων τῶν ἡλικιῶν, ποὺ ἔχουμε οἱ πάντες τρομοκρατηθεῖ, ποὺ δὲν διαφαίνεται στὸν ὁρίζοντα σωτήρια λύση, σήμερα ἔχουμε τὴν ἀνάγκη τῆς ἐλπίδος τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ. Ἀφοῦ ἐνίκησε τὴν φθορὰ καὶ τὸν θάνατο, θὰ νικήσει μὲ τὴν δύναμή Του καὶ τὴν νόσο τοῦ ἰοῦ.

Χριστὸς Ἀνέστη. Ἀληθῶς Ἀνέστη.

Ἀδελφοί, χαίρετε, ὑγιαίνετε,

καταρτίζεσθε καὶ εἰρηνεύετε.


Απόσπασμα απο την Εγκύκλιο του Σεβαστού Μητροπολίτου εξ αφορμής του Πάσχα

Πηγή:www.imepa.gr

Πέμπτη, 29 Απριλίου 2021

ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΑΠΕΛΠΙΣΘΕΙΣ, ΑΦΟΥ ΥΠΑΡΧΕΙ ΘΕΟΣ ΜΑΚΡΟΘΥΜΟΣ;

Ο Απόστολος Παύλος λέγει:

“Πολυμερώς και πολυτρόπως”.


Δηλαδή κάθε άνθρωπος θα σωθεί ανάλογα

Με την προαίρεση και τον αγώνα που κάνει.


Να τηρείς τις εντολές του Θεού.


Σκάψε βαθιά μέσα σου…


Ένας νέος πήγαινε να σπουδάσει, για να γίνει σοφός

Αλλά δεν μπόρεσε.


Δυσκολεύτηκε και γύρισε πίσω.


Γυρίζοντας είδε στο δρόμο, κοντά σ’ ένα χωριό

Μία γυναίκα να βγάζει νερό από ένα πηγάδι.


Πλησίασε και είδε ότι το σχοινί με τον καιρό είχε χαράξει την πέτρα.

Σκέφθηκε…


“Γιατί εγώ να μην μπορώ να γίνω σοφός”;


Και πήρε την απόφαση δια να επιστρέψει και να συνεχίσει την προσπάθεια του.


Έτσι κι’ εσύ, να έχεις ισχυρά θέληση, να υπομένεις και να επιμένεις στον αγώνα και θα σωθείς.


Ποτέ μην απελπίζεσαι.


Δεν υπάρχει αμαρτία ασυγχώρητη για το Θεό.


Η ευσπλαχνία και το έλεος Του είναι άβυσσος.


Η υπερηφάνεια και η απελπισία είναι από τον διάβολο.


Γιατί να απελπισθείς, αφού υπάρχει Θεός μακρόθυμος;


Και άνθρωπο να σκοτώσεις, μην απελπίζεσαι.


Πες, τώρα έγινε, δεν διορθώνεται.


Εσύ, Θεέ μου, συγχώρα με.


Η απελπισία είναι μεγάλη αμαρτία, είναι απιστία.


Τον νουν σου να έχεις εις τον Άδην, αλλά απελπισία ποτέ να μην κυριεύσει την ψυχή σου.


Ένας μοναχός, που ο διάβολος του έσπειρε λογισμούς απελπισίας, του απάντησε:

“Τι με απελπίζεις; Και στην κόλαση να πάω, πάνω από σένα θα είμαι”.

Τρίτη, 27 Απριλίου 2021

Η ΓΙΟΓΚΑ ΚΑΙ Ο ΔΙΑΛΟΓΙΣΜΟΣ

Είναι ασυμβίβαστα με την Ορθόδοξη Εκκλησία, την προσευχή και γενικότερα με την χριστιανική ζωή

ΜΙΧΑΗΛ ΧΟΥΛΗ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΟΥ

H γιόγκα, λέξη πού σημαίνει ένωση, είναι ένα ινδουιστικό φιλοσοφικό-θρησκευτικό σύστημα, πού έχει σαν σκοπό την ένωση με το Υπέρτατο Ον και τη συνειδητοποίηση του απολύτου Ενός1. Αυτό επιτυγχάνεται με ορισμένους τρόπους σωματικής και πνευματικής άσκησης, τους οποίους υποτίθεται πώς, αν ακολουθήσει ο μυημένος, υποτασσόμενος πλήρως σε έναν γκουρού (Ινδουιστή καθοδηγητή μοναχό, «επίγειο θεό» τους), θα ανέβει μέχρι τα ανώτατα επίπεδα τελειοποίησης. Θα απελευθερωθεί δήθεν η ψυχή από την άγνοια του εαυτού της, από τη φαντασίωση του κόσμου και τελικά από τον κύκλο των μετεμψυχώσεων.2

Αν και προσφέρεται η γιόγκα και ο διαλογισμός σε Ευρώπη και Αμερική σαν μέθοδος σωματικών ασκήσεων που παρέχουν ευεξία, χαλάρωση και γαλήνη, στην πραγματικότητα οι ασκήσεις της γιόγκα δεν μπορούν να αποσυνδεθούν από τον Ινδουισμό, την απωανατολίτικη φιλοσοφία και τη διδασκαλία της μετενσάρκωσης, που είναι παντελώς ασυμβίβαστη με τον Χριστιανισμό. Η γιόγκα πράγματι είναι ένα πλήρες και οργανωμένο θρησκευτικό σύστημα πού βρίσκεται σε ριζική αντίθεση με το ευαγγελικό και σωτήριο μήνυμα του Χριστιανισμού. Κι αυτό γιατί χορηγεί αρχικά υποσυνείδητα και στη συνέχεια συνειδητά στο μυούμενο προϋποθέσεις α-χριστιανικές ή και αντι-χριστιανικές, εφόσον τον στρέφει κατευθείαν στην ασιατική θρησκευτικότητα. Η σημαντικότερη ζημιά, για το σύνολο των μαθητών της γιόγκα, είναι η εξοικείωση με την ανατολική μεταφυσική εις βάρος της χριστιανικής προσευχής και της λατρείας. Ο αυτοϋπνωτισμός μάλιστα κατά τον διαλογισμό, σε συνδυασμό με την προφορά των μάντρα (τα οποία συχνά περιέχουν ονόματα ειδωλολατρικών θεοτήτων ή έμμεση επίκλησή τους3), επιφέρει ενδεχομένως πνευματικές αλλοιώσεις και άρνηση του σωτήριου αναστάσιμου μηνύματος του Χριστού.

Οι σημαντικότερες διαφορές μεταξύ του Χριστιανισμού και των θρησκειών της Άπω Ανατολής είναι οι εξής:

- Στον Ινδουισμό, ο Χριστός δεν θεωρείται ως ο μοναδικός Θεός, αλλά τοποθετείται στην ίδια θέση με τον Ράμα, τον Κρίσνα και τον Βούδα. Μέσα από τη θεώρηση αυτή φαίνεται η πλανεμένη νοοτροπία των κινήσεων αυτών (βλ. Μητρ. Ναυπάκτου Ιεροθέου Βλάχου, "Καιρός του ποιήσαι"). Η μοναδική στην Ιστορία ενσάρκωση του Υιού του Θεού, του Κυρίου Ιησού, αντικαθίσταται στη διδασκαλία της γιόγκα από τους Αβατάρας, τις διαδοχικές δηλαδή ενσαρκώσεις του Ισβάρα στον κόσμο, τους οποίους θεωρούν ύψιστες εκδηλώσεις του Θείου και τους λατρεύουν.

- Η αναμονή "ανάστασης νεκρών" (με τα σώματά μας) και (ψυχοσωματικής) "ζωής του μέλλοντος αιώνος", όπως έχει διατυπωθεί στο Σύμβολο της Πίστεως μας, για τη γιόγκα θεωρείται απαράδεκτο. Διότι όχι μόνο αρνείται ο Ινδουισμός την ανάσταση του Ιησού Χριστού, αλλά θεωρεί το σώμα του ανθρώπου ευτελές υλικό, παροδικό και όχι μόνιμο (βλ. Γιόγκα, του Σουάμι Βιβεκανάντα, σελ.  121,168). Η ψυχή του ανθρώπου από μόνη της δεν είναι όμως ολόκληρος ο άνθρωπος, όπως δέχεται η γιόγκα. Στη δόξα του Θεού δεν μετέχει μόνο η ψυχή, αλλά και το σώμα του ανθρώπου. Γίνεται ναός του αγίου Πνεύματος. Η Ενσάρκωση, η Μεταμόρφωση του Χριστού, η Ανάσταση και η Ανάληψη Του, φανερώνουν ότι το ανθρώπινο σώμα δεν έχει κατώτερη θέση από την ψυχή στον άνθρωπο.

- Ειδικότερα η μετενσάρκωση, την οποία ασπάζεται η μεταφυσική του Ινδουισμού και Βουδισμού, έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την ανάσταση του Ιησού Χριστού και τη διδασκαλία Του. Αν ίσχυε η μετενσάρκωση, δεν θα χρειαζόταν ούτε Θεός για να μας σώσει, ούτε ο Υιός του Θεού θα σαρκωνόταν επί της γης, ούτε θα πέθαινε επί του Σταυρού, αφού έτσι και αλλιώς θα σωζόντουσαν όλοι κάποτε μετά από πολλές ενσαρκώσεις της ψυχής τους σε διαφορετικά σώματα. Ο Χριστός όμως στον δεξιό, συσταυρούμενο πάνω στο Γολγοθά, ληστή, ανακοινώνει ότι την ίδια μέρα θα βρισκόταν μαζί Του στον παράδεισο (Λουκ. 23,23), και όχι μετά από αρκετές μετενσαρκώσεις. Ο δε απόστολος Παύλος, βροντοφωνάζει: «Οι άνθρωποι μια φορά πεθαίνουν και ύστερα έρχεται η κρίση» (Εβρ. 9,27).

- Σύμφωνα με τη διδασκαλία της γιόγκα και του διαλογισμού, ο άνθρωπος φτάνει μόνος στην αλήθεια, χωρίς τη Θεία βοήθεια ("Ανεξήγητο", έκδ. ΩΡΙΩΝ, 1992, τόμος 1ος, σελ. 80). Τα χαρίσματα του Αγ. Πνεύματος, άνευ των οποίων δεν νοείται πρόοδος στη χριστιανική ζωή, εδώ θεωρούνται αυτοκατάκτηση. Συν τω χρόνω ο γιόγκι συνειδητοποιεί ότι λατρεύει την ίδια του τη φύση αντί του θεού ή μάλλον τις απρόσωπες δυνάμεις της φύσης (Βιβεκανάντα, σελ. 74,75). Ο τέλειος γιόγκι δεν έχει ανάγκη από έναν Θεό, αφού θεός είναι ο ίδιος. ‘Είναι εις Θεός περιπατών επί της γης’. Διότι με το διαλογισμό νοιώθει ‘μόνος, παντοδύναμος, πανταχού παρών’, παντοτινά τέλειος, ‘τρισμακάριστος’ (βλ. ‘Θεοί Εσμέν, Κόσμος εν Κοσμώ’, Αρ. Σ. Παπασταύρου, εκδ. Μάκρη, 1959). Η σωτηρία όμως για τον Χριστιανισμό δεν είναι αυτοσωτηρία και αυτοθέωση, αλλά αγιασμός και κατά χάρη θέωση πού πραγματοποιείται, αποκλειστικά, ένεκα της ενανθρώπησης, των σωτήριων παθών και της ανάστασης του Θεανθρώπου Χριστού και όχι με τις δικές μας "υπερφυσικές", υποτίθεται, δυνάμεις.

- Χαρακτηριστικό της θρησκείας της γιόγκα είναι ο συγκρητιστικός οικουμενισμός. Τα δόγματα, μας λένε, οι θρησκείες και οι "θεοί" είναι διαφορετικές εκδηλώσεις ενός και μόνο Κυρίου. Η άποψη αυτή «Ένας Θεός – Πολλές Θρησκείες» είναι υβριστική για την Αγία Τριάδα (βλ. ‘Καταστροφικές Λατρείες’, έκδοση Α', Αποστολικής Διακονίας, Αθ. 1994, σελ. 29). Στον Χριστιανισμό ενώ σεβόμαστε κάθε θρησκεία, δεχόμαστε όμως ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο μόνος ενσαρκωμένος Θεός και η Εκκλησία αποτελεί το ένα σώμα Του, μέσα απ` τα αγιαστικά μυστήρια της οποίας σώζεται ο εθελοντικά προσερχόμενος πιστός.   

   - Ο Θεός για τους γιόγκι είναι το ‘γενικοποιημένο και η αφηρημένη κοσμική ολότητα’    (Γιόγκα, …….). Παρατηρούμε μια ταύτιση του Θεού με τα δημιουργήματά του, αλλά ενίοτε και την άρνηση ενός προσωπικού, υπέρτατου Θεού. Η σωτηρία στον Ινδουισμό δεν αναφέρεται στη σχέση προσώπων. Σημαίνει την διάλυση της ατομικότητας στην ενιαία θεία ουσία (βλ. «Όψεις Ινδουισμού – Βουδδισμού», επισκόπου Ανδρούσης Αναστασίου Γιαννουλάτου, εκδ. Εθν. Και Καποδ. Παν/μίου Αθηνών, 1985, σελ. 77).

- Τέλος, στα υψηλότερα στάδια του διαλογισμού, η γιόγκα είναι καθαρός αποκρυφισμός. Γιατί η γιόγκα υπόσχεται στον γιόγκι ότι μ' αυτήν μπορεί να υποτάξει τα πάντα ‘κάτω από τον έλεγχο του’, να διατάζει ‘θεούς και ψυχές’ και να υπακούουν, να εξουσιάζει κάθε τι στο σύμπαν, ακόμα και τα σώματα των συνανθρώπων του, και γενικά να τον υπακούουν σαν σκλάβοι του όλες οι δυνάμεις της φύσης (Βιβεκανάντα, σελ. 57). Όσο ανεβαίνει κάποιος τις φάσεις της γιόγκα συναντά μεταφυσικές δυνάμεις, που είναι γνωστές στον αποκρυφισμό και τη μαγεία. Οι Θιβετιανοί γιόγκι π.χ. διδάσκουν την ύπνωση, την έξοδο της ψυχής από το σώμα, την τηλεκινησία (ή τηλεκίνηση), την αιώρηση, και όλες τις τέχνες της αβύσσου.

Επομένως η γιόγκα αντί να απελευθερώνει πνευματικά φαίνεται ότι υποτάσσει, σε αρκετές περιπτώσεις, τους ασχολούμενους με αυτήν όχι στο Άγιο Πνεύμα, αλλά στα πονηρά πνεύματα. Οι ασκήσεις γιόγκα και διαλογισμού δεν είναι απλές ασκήσεις χαλάρωσης, αλλά ασκήσεις που κατευθύνουν προς άλλον Κύριο και προς οδόν απωλείας, αντί σωτηρίας! Η Αγία Γραφή δεν εναρμονίζεται με την κοσμοθεωρία της γιόγκα, ούτε οι θρησκευτικές αντιλήψεις και πρακτικές που εξασκούνται στην Άπω Ανατολή έχουν κάτι κοινό με την εκκλησιαστική ζωή. Οι χριστιανοί οφείλουμε να διάγουμε εν εγρηγόρσει και να μην επιτρέπουμε στον σύγχρονο αποκρυφισμό, όσες ελκυστικές μορφές κι αν χρησιμοποιεί, να επισκέπτεται την οικία της ψυχής μας. Ας έχουμε στο νου μας την ουσιαστική προτροπή του αποστόλου Παύλου: «Στην ελευθερία, για την οποίο ο Χριστός μας ελευθέρωσε, σταθήτε σταθεροί, και μην υποταχθείτε πάλι σε ζυγό δουλείας» (Γαλ. 5,1) (βλ. και Kurt E. Koch, «Το Αλφάβητο του Αποκρυφισμού», εκδ. Στερέωμα).  Η αγία Ορθόδοξη Εκκλησία είναι ψυχοσωματικό νοσοκομείο, για να δέχεται όλους ανεξαιρέτως τους ανθρώπους πού πάσχουν από διάφορες ασθένειες και να τους θεραπεύει με τα άγια μυστήρια (βλ. Περί των Ειδών της Μαγείας, Οσίου Νικόδημου του Αγιορείτου, έκδ. Ορθοδόξου Κυψέλης, Θεσ. 1993). Το να αφήνει κανείς ανεκμετάλλευτη μία τέτοια χρυσή ευκαιρία, που παρέχει η Χάρη του Θεού και μάλιστα δωρεάν, και να τρέχει σε παραθρησκευτικά κέντρα ή αλλότριες συναγωγές, ισοδυναμεί με πνευματική πλάνη, ζημία και ειδωλολατρία.

Σημειώσεις

1. Ο Ινδουισμός είναι απόλυτος πανθεϊστικός μονισμός. Πρεσβεύει ότι όλα είναι εκδηλώσεις του Μπράχμαν και διαπνέονται από την παγκόσμια αρχή ενέργειας και δύναμης που ζωοποιεί το Σύμπαν (πράνα), ενώ το ότι είναι διαφορετικά είναι μια ψευδαίσθηση (μάγια). Θυμηθείτε και το γνωστό δόγμα του αποκρυφισμού «Έν το πάν» («όλα είναι ένα») που χρησιμοποιεί η Θεοσοφία. (Θεωρητικοί του ινδικού εθνικισμού χαρακτηρίζουν τη Θεοσοφία ως ινδουϊστική αίρεση.) ΠΙΣΩ

2. Συχνά δάσκαλοι της γιόγκα που ισχυρίζονται ότι η εξάσκησή της ταιριάζει «με όλα τα θρησκευτικά πιστεύω και ιδεώδη», και μάλιστα «ενισχύει τις προσωπικές φιλοσοφικές και θρησκευτικές επιλογές του κάθε ασκούμενου» αναφέρουν ως στόχο της τη «σταδιακή απελεύθέρωση του ανθρώπου από ψυχονοητικούς περιορισμούς, τη διεύρυνση της συνειδητότητας και την εμβάθυνση της γνώσης του εαυτού». Με απλά λόγια αυτό σημαίνει ότι με την εξάσκηση της γιόγκα ο άνθρωπος θα πειστεί ότι όλα είναι ένα, και ότι ο ίδιος είναι μέρος του θεού («αυτογνωσία»). Έτσι θα φτάσει στο «SAMADHI» (που ορίζεται ως έκσταση - Φώτιση - Άμεση αντίληψη της «πραγματικότητας» -δηλ. βιωματική αποδοχή του δόγματος ότι στην πραγματικότητα «όλα είναι ένα» και κάθε άλλη εντύπωση είναι ψευδαίσθηση), και μετά από αυτή την υποτιθέμενη «ένωση με τον Θεό» δεν θα χρειαστεί να μετενσαρκωθεί ξανά.

3. Υπάρχουν μάντρα που εκ πρώτης όψεως φαίνονται στον αμύητο ότι δεν έχουν τίποτα θρησκευτικό. Το πιο σημαντικό είναι το Ομ, που είναι υποτίθεται η κοσμική δόνηση μέσω της οποίας ο Ένας Μπράχμαν έγινε πολλοί (ο κόσμος και τα όντα). Σύμφωνα με τον Ινδουισμό και ο ήλιος και η ύλη γενικά εκπέμπει αυτή τη δόνηση. Μερικοί  συγκρίνουν το "Ὁμ" με τον «Λόγο του Θεού».

Το Ομ υποτίθεται ότι έχει μέσα του τρία «γκούνας» ή ιδιότητες, και γράφεται με 3 γράμματα, που το καθένα συμβολίζει μια ιδιότητα. Όμως η κάθε ιδιότητα αντιστοιχεί και σε θεό-μέρος της ινδουιστικής Τριάδας:

A= Δημιουργία = Μπράχμαν

U= Συντήρηση = Βίσνου (ο Βίσνου συμβολίζεται και από τους αβατάρα του, όπως ο Κρίσνα)

M = Μεταστοιχείωση (στην πραγματικότητα, μέσω καταστροφής) = Σίβα

Με αυτή την έννοια η προφορά του συγκεκριμένου μάντρα ισοδυναμεί με την επίκληση των "θεών".

Κυριακή, 25 Απριλίου 2021

Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΜΕΜΑΝ

Απὸ τὴν Μ. Δευτέρα μέχρι καὶ τὴν Μ. Τετάρτη.

Αὐτὲς οἱ τρεῖς ἡμέρες, τὶς ὁποῖες ἡ Ἐκκλησία ὀνομάζει Μεγάλες καὶ Ἅγιες, ἔχουν, μέσα στὸ λειτουργικὸ κύκλο τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδας, ἕναν καθοριστικὸ σκοπό. Τοποθετοῦν ὅλες τὶς ἱερὲς ἀκολουθίες στὴν προοπτική του Τέλους· μᾶς ὑπενθυμίζουν τὸ ἐσχατολογικὸ νόημα τοῦ Πάσχα. Συχνὰ ἡ Μεγάλη Ἑβδομάδα χαρακτηρίζεται σὰν περίοδος γεμάτη μὲ «ὡραιότατες παραδόσεις» καὶ «ἔθιμα», σὰν ξεχωριστὸ τμῆμα τοῦ ἑορτολογίου μας. Τὰ ζοῦμε ὅλα αὐτὰ ἀπὸ τὴν παιδική μας ἡλικία σὰν ἕνα ἐλπιδοφόρο γεγονὸς ποὺ γιορτάζουμε κάθε χρόνο, θαυμάζουμε τὴν ὀμορφιὰ τῶν ἀκολουθιῶν, τὶς ἐπιβλητικὲς πομπὲς καὶ προσβλέπουμε μὲ κάποια ἀνυπομονησία στὸ Πασχαλινὸ τραπέζι… Καὶ ὑστέρα, ὅταν ὅλα αὐτὰ τελειώσουν, ξαναρχίζουμε τὴν κανονική μας ζωή.

Ἀλλὰ ἄραγε καταλαβαίνουμε πὼς ὅταν ὁ κόσμος ἀρνήθηκε τὸν Σωτήρα του, ὅταν ὁ Ἰησοῦς «ἤρξατο ἀδημονεῖν» καὶ ἔλεγε: «περίλυπος ἐστὶν ἡ ψυχή μου ἕως θανάτου», καὶ ὅταν πέθανε στὸ Σταυρό, τότε ἡ «κανονικὴ ζωὴ» σταμάτησε; Δὲν εἶναι πιὰ δυνατὸν νὰ ὑπάρξει «κανονικὴ ζωὴ» γιατί ἀκριβῶς αὐτοὶ ποὺ φώναζαν «Σταὺρωσον Αὐτόν!», αὐτοὶ ποὺ Τὸν ἔφτυναν καὶ Τὸν κάρφωναν στὸ Σταυρὸ ἦταν… «κανονικοὶ ἄνθρωποι». Τὸν μισοῦσαν καὶ Τὸν σκότωσαν ἀκριβῶς γιατί τοὺς τάραξε, τοὺς χάλασε τὴν «κανονικὴ» ζωή τους. Καὶ ἦταν πραγματικὰ ἕνας τέλεια «κανονικὸς» κόσμος αὐτὸς ποὺ προτίμησε τὸ σκοτάδι καὶ τὸ θάνατο ἀπὸ τὸ φῶς καὶ τὴ ζωή… Μὲ τὸ θάνατο ὅμως τοῦ Χριστοῦ ὁ «κανονικὸς» κόσμος καὶ ἡ «κανονικὴ» ζωὴ καταδικάστηκαν ἀμετάκλητα. Ἢ μᾶλλον, θὰ λέγαμε ὅτι ἀποκαλύφθηκε ἡ ἀληθινή, ἡ ἀνώμαλη φύση τους, ἡ ἀνικανότητά τους νὰ δεχθοῦν τὸ Φῶς· ἀποκαλύφθηκε ἡ τρομερὴ δύναμη τοῦ κακοῦ μέσα τους. «Νῦν κρίσις ἐστὶν τοῦ κόσμου τούτου· νῦν ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου ἐκβληθήσεται ἔξω» (Ἰω. 12, 31).

Τὸ Πάσχα σημαίνει τὸ τέλος «αὐτοῦ τοῦ κόσμου». Μὲ τὸν Θάνατο καὶ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ συντελέστηκε αὐτὸ τὸ τέλος, ποὺ μπορεῖ νὰ διαρκέσει ἑκατοντάδες αἰῶνες, χωρὶς νὰ ἀλλοιώνει τὴ φύση τοῦ χρόνου τὸν ὁποῖο ζοῦμε σὰν «ἔσχατο καιρό». «Καὶ οἱ χρώμενοι τῷ κόσμῳ τούτῳ ὡς μὴ καταχρώμενοι· παράγει γὰρ τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου» (Α’ Κορ. 7, 31).

Ἡ λέξη Πάσχα σημαίνει πέρασμα, διάβαση. Ἡ γιορτὴ τῆς Διάβασης (Πάσχα) ἦταν γιὰ τοὺς Ἑβραίους ἡ ἐτήσια ἀνάμνηση ὅλης τῆς ἱστορίας τῆς σωτηρίας τους  τῆς σωτηρίας σὰν πέρασμα ἀπὸ τὴ σκλαβιὰ τῶν Αἰγυπτίων στὴν ἐλευθερία, ἀπὸ τὴν ἐξορία στὴ γῆ τῆς ἐπαγγελίας. Ἦταν ἐπίσης ἡ προσδοκία τῆς τελικῆς διάβασης στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Καὶ ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς ἔγινε ἡ ἐκπλήρωση αὐτοῦ τοῦ Πάσχα, ἔγινε τὸ Πέρασμα. Αὐτὸς πραγματοποίησε τὴν τελικὴ διάβαση ἀπὸ τὸ θάνατο στὴ ζωὴ ἀπὸ τοῦτο τὸν «παλαιὸ κόσμο» στὸν «καινὸ κόσμο», στὸν «καινὸ χρόνο» τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ.

Ὁ Χριστὸς ἔδωσε καὶ σὲ μᾶς τὴ δυνατότητα γιὰ μία τέτοια διάβαση. Ζώντας «ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ» μποροῦμε ταυτόχρονα νὰ μὴν εἴμαστε «ἐκ τοῦ κόσμου τούτου», δηλαδὴ νὰ ἐλευθερωθοῦμε ἀπὸ τὴ σκλαβιὰ στὸ θάνατο καὶ τὴν ἁμαρτία καὶ νὰ συμμετέχουμε στὸν «ἐπερχόμενο αἰώνα». Γιὰ νὰ γίνει αὐτὸ θὰ πρέπει καὶ ἐμεῖς ἐπίσης νὰ πραγματοποιήσουμε τὴ δική μας, τὴν προσωπικὴ διάβαση· νὰ καταδικάσουμε τὸν παλαιὸ Ἀδὰμ μέσα μας, νὰ «ἐνδυθοῦμε» τὸν Χριστὸ -αὐτὸ δηλαδὴ ποὺ γίνεται στὸ βάπτισμα μὲ τὴν τριπλῆ κατάδυση καὶ ποὺ εἶναι σύμβολο θανάτου- καὶ νὰ ζήσουμε τὴν ἀληθινὴ ζωὴ ἐν Θεῷ… Μόνον ἔτσι τὸ Πάσχα δὲν γίνεται μία ἐτήσια ἀνάμνηση -ἱεροπρεπὴς καὶ ὡραία- γεγονότων τοῦ παρελθόντος. Ἀλλὰ εἶναι τὸ γεγονὸς ποὺ μᾶς προσφέρθηκε καὶ ἀποτελεσματικά μᾶς ἀποκαλύπτει ὅτι ὁ παρὼν κόσμος μας, ὁ χρόνος μας, ἡ ζωὴ μας ἔφτασαν στὸ Τέλος τους καὶ ταυτόχρονα μᾶς ἀναγγέλλει τὴν Ἀρχὴ τῆς νέας ζωῆς…

Οἱ τρεῖς, λοιπόν, πρῶτες ἡμέρες τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδας ἔχουν σὰν σκοπὸ νὰ μᾶς παρουσιάσουν, σὰν πρόκληση, αὐτὸ τὸ ἐσχατολογικὸ νόημα τοῦ Πάσχα καὶ νὰ μᾶς προετοιμάσουν νὰ τὸ καταλάβουμε καὶ νὰ τὸ ἀποδεχτοῦμε.

Ἡ ἐσχατολογικὴ αὐτὴ πρόκληση ἀποκαλύπτεται πρῶτα-πρῶτα μὲ τὸ κοινὸ καὶ γιὰ τὶς τρεῖς ἡμέρες, τροπάριο: «Ἰδοὺ ὁ Νυμφίος ἔρχεται ἐν τῷ μέςῳ τῆς νυκτὸς καὶ μακάριος ὁ δοῦλος, ὅν εὑρήσει γρηγοροῦντα ἀνάξιος δὲ πάλιν, ὅν εὑρήσει ραθυμοῦντα. Βλέπε οὖν ψυχή μου, μὴ τῷ ὕπνῳ κατενεχθῆς, ἵνα μὴ τῷ θανάτῳ παραδοθῆς, καὶ τῆς Βασιλείας ἔξω κλεισθῆς· ἀλλὰ ἀνάνηψον κράζουσα· Ἅγιος, Ἅγιος, Ἅγιος εἶ ὁ θεὸς διὰ τῆς Θεοτόκου, ἐλέησον ἡμᾶς» Τὸ «μέσον τῆς νυκτὸς» (μεσονύκτιο) εἶναι ἡ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποία ἡ ἡμέρα φτάνει στὸ τέλος της καὶ μία νέα ἡμέρα ἀρχίζει. Ἀκριβῶς γι’ αὐτὸ τὸ μεσονύκτιο γίνεται τὸ σύμβολο τοῦ χρόνου στὸν ὁποῖο ζοῦμε σὰν χριστιανοί. Γιατί ἡ Ἐκκλησία ἀπὸ τὴ μία πλευρὰ ζεῖ μέσα σ’ αὐτὸ τὸν κόσμο συμμετέχοντας στὶς ἀδυναμίες του καὶ σ’ ὅλες τὶς τραγωδίες. Ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρὰ ἡ ἀληθινή της ὕπαρξη δὲν εἶναι «ἐκ τοῦ κόσμου τούτου», γιατί εἶναι ἡ Νύμφη τοῦ Χριστοῦ καὶ ἡ ἀποστολὴ της εἶναι νὰ ἀναγγείλει καὶ νὰ ἀποκαλύψει τὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν «καινὴ ἡμέρα». Ἡ ζωὴ της εἶναι μία αἰώνια ἀναμονή, μία συνεχὴς καὶ ἄγρυπνη προσδοκία αὐτῆς τῆς νέας Ἡμέρας…

Ἀλλὰ ἐμεῖς ξέρουμε πολὺ καλὰ πόσο ἰσχυρὸς εἶναι ὁ δεσμός μας μὲ τὴν «παλαιὰ ἡμέρα», μὲ τὸν κόσμο, μὲ τὰ πάθη του καὶ τὶς ἁμαρτίες. Ξέρουμε πόσο βαθιὰ ἀκόμα ἀνήκουμε στὸν «κόσμο τοῦτο». Εἴδαμε τὸ φῶς, γνωρίσαμε τὸν Χριστό, ἀκούσαμε γιὰ τὴν εἰρήνη, τὴ χαρά, τὴ νέα «ἐν Χριστῷ ζωὴ» καὶ παρ’ ὅλα αὐτὰ ὁ κόσμος μᾶς κρατάει σκλάβους του. Αὐτὴ ἡ ἀδυναμία, αὐτὴ ἡ συνεχὴς προδοσία τοῦ Χριστοῦ, αὐτὴ ἡ ἀνικανότητα νὰ δώσουμε ὁλόκληρη τὴν ἀγάπη μας στὸ μόνο πραγματικὸ ἀντικείμενο ἀγάπης, ἐκφράζονται τέλεια στὸ ἐξαποστειλάριο τῶν τριῶν αὐτῶν ἡμερῶν: «Τὸν νυμφῶνά σου βλέπω, Σωτήρ μου, κεκοσμημένον καὶ ἔνδυμα οὐκ ἔχω, ἵνα εἰσέλθω ἐν αὐτῷ λάμπρυνόν μου τὴν στολὴν τῆς ψυχῆς, Φωτοδότα καὶ σῶσον με»

Τὸ ἴδιο θέμα παρουσιάζεται στὰ Εὐαγγελικὰ ἀναγνώσματα αὐτῶν τῶν ἡμερῶν. Πρῶτα ἀπ’ ὅλα ὁλόκληρο τὸ κείμενο τῶν τεσσάρων Εὐαγγελίων (ὡς τὸ Ἰω. 13, 31) διαβάζεται στὶς Ὧρες (πρώτη, τρίτη, ἕκτη καὶ ἐννάτη). Αὐτὴ ἡ ἀνακεφαλαίωση δείχνει ὅτι ὁ Σταυρὸς εἶναι ἡ ὁλοκλήρωση τῆς ζωῆς καὶ τῆς διακονίας τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Δίνει τὸ κλειδὶ γιὰ τὴ βαθύτερη κατανόηση αὐτῆς τῆς ζωῆς. Καθετὶ στὸ Εὐαγγέλιο ὁδηγεῖ σ’ αὐτὴ τὴν ἔσχατη ὥρα τοῦ Ἰησοῦ καὶ ὅλα γίνονται κατανοητὰ μέσα σ’ αὐτὸ τὸ φῶς. Γι’ αὐτὸ κάθε ἀκολουθία αὐτῶν τῶν ἡμερῶν ἔχει εἰδικὸ Εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα:

Μεγάλη Δευτέρα: Στὸν Ὄρθρο διαβάζεται ἀπὸ τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Ματθαίου (21, 18- 43) ἡ ἱστορία τῆς «ξηρανθείσης συκῆς». Ἡ συκιὰ ἐδῶ εἶναι τὸ σύμβολο τοῦ κόσμου ποὺ δημιουργήθηκε ἀπὸ τὸν Θεὸ νὰ φέρει πνευματικοὺς καρποὺς καὶ ἀπέτυχε ν’ ἀνταποκριθεῖ στὸ Δημιουργό του. Στὴν Ἀκολουθία τῶν Προηγιασμένων Δώρων διαβάζονται ἀπὸ τὸ 24ο κεφάλαιο τοῦ Ματθαίου οἱ στίχοι 3-35 οἱ ὁποῖοι ἀναφέρονται στὰ σημεῖα τῆς ἔλευσης τοῦ Κυρίου καὶ τῆς συντέλειας τοῦ κόσμου. Εἶναι μία ἐσχατολογικὴ ἀπάντηση τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ στὴν ἐρώτηση τῶν μαθητῶν Του, καὶ προαναγγέλλει τὸ Τέλος, τὰ Ἔσχατα. «Ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ παρελεύσονται, οἱ δὲ λόγοι μου οὐ μὴ παρέλθωσι…».

Μεγάλη Τρίτη: Στὸν Ὄρθρο διαβάζεται ἀπὸ τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Ματθαίου (22, 15-23,39) ἡ καταδίκη τῶν Φαρισαίων. Τὰ πολλὰ «οὐαὶ» γιὰ τὴν τυφλὴ καὶ ὑποκριτικὴ θρησκεία αὐτῶν oἱ ὁποῖοι νομίζουν ὅτι εἶναι ἀρχηγοὶ τῶν ἀνθρώπων καὶ τὸ φῶς τοῦ κόσμου, ἀλλὰ στὴν οὐσία «κλείουν τὴν Βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων…». Στὴν Ἀκολουθία τῶν Προηγιασμένων Δώρων συνεχίζεται ἡ ἀνάγνωση ἀπὸ τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Ματθαίου στὰ κεφάλαια 24 (36) 25 καὶ 26 (2). Καὶ ἐδῶ πάλι γίνεται λόγος γιὰ τὰ Ἔσχατα, γιὰ τὸ Τέλος. Γι’ αὐτὸ μιλοῦν καὶ οἱ παραβολὲς ποὺ χαρακτηρίζονται «παραβολὲς τῶν Ἐσχάτων». Εἶναι ἡ παραβολὴ τῶν δέκα παρθένων. «Πέντε ἐξ αὐτῶν ἦσαν φρόνιμοι» καὶ εἶχαν πάρει μαζὶ μὲ τὶς λαμπάδες τους καὶ ἀρκετὸ λάδι, «πέντε ἦσαν μωραί», οἱ λαμπάδες τους ἔσβυσαν καὶ δὲν ἔγιναν δεκτὲς στὸ γαμήλιο δεῖπνο. Ἡ ἄλλη παραβολὴ εἶναι τῶν ταλάντων. Δὲν χρησιμοποιοῦνται τὰ τάλαντα ποὺ ἔδωσε στὸν καθένα ὁ Κύριος. «…Γρηγορεῖτε οὖν, ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν ἡμέραν οὐδὲ τὴν ὥραν ἐν ᾗ ὁ Υἱὸς τοῦ ἄνθρωπου ἔρχεται». Καὶ τέλος διαβάζουμε γιὰ τὴν ἡμέρα τῆς μέλλουσας κρίσης.

Μεγάλη Τετάρτη: Στὸν Ὄρθρο τὸ Εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα εἶναι ἀπὸ τὸν Ἰωάννη (12, 17-50). Ἀναφέρεται σ’ αὐτοὺς ποὺ ἀρνήθηκαν τὸν Χριστὸ καὶ κάνει τὴν ἐσχατολογικὴ προειδοποίηση: «Νῦν κρίσις ἐστι τοῦ κόσμου… Ὁ ἀθετῶν ἐμὲ καὶ μὴ λαμβάνων τὰ ρήματά μου, ἔχει τὸν κρίνοντα αὐτὸν· ὁ λόγος ὅν ἐλάλησα, ἐκεῖνος κρίνει αὐτὸν ἐν τὴ ἐσχάτη ἡμέρα». Στὴν Ἀκολουθία τῶν Προηγιασμένων Δώρων διαβάζεται στὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Ματθαίου (26, 6-16) ἡ ἱστορία τῆς γυναίκας ποὺ μὲ πολύτιμα μύρα ἔλουσε τὰ πόδια τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Αὐτὴ ἡ γυναίκα μὲ τούτη τὴν πράξη της εἶναι ἡ εἰκόνα τῆς ἀγάπης καὶ τῆς μετάνοιας, μοναδικὰ μέσα γιὰ τὴν ἕνωσή μας μὲ τὸν Χριστό.

3. Τὰ Εὐαγγελικὰ ἀναγνώσματα βρίσκουν τέλεια ἑρμηνεία καὶ ἀνάπτυξη στὴν ὑμνολογία αὐτῶν τῶν ἡμερῶν. Τὰ στιχηρὰ καὶ τὰ τριώδια (σύντομοι κανόνες ἀπὸ τρεῖς ὠδὲς ποὺ ψάλλονται στὸν Ὄρθρο) ἀναλύουν τὰ Εὐαγγελικὰ νοήματα. Μία προειδοποίηση, προτροπὴ διατρέχει ὅλους αὐτοὺς τοὺς ὕμνους: τὸ τέλος, ἡ κρίση ἔρχεται… ἂς προετοιμαστοῦμε ἀνάλογα… «Ἐρχόμενος ὁ Κύριος πρὸς τὸ ἑκούσιον Πάθος, τοῖς ἀποστόλοις ἔλεγεν ἐν τὴ ὁδῷ· ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ παραδοθήσεται ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου, καθὼς γέγραπται περὶ αὐτοῦ. Δεῦτε οὖν καὶ ἡμεῖς κεκαθαρμέναις διανοίαις, συμπορευθῶμεν αὐτῷ καὶ συσταυρωθῶμεν καὶ νεκρωθῶμεν δι’ αὐτὸν ταῖς τοῦ βίου ἡδοναῖς· ἴνα καὶ συζήσωμεν αὐτῷ καὶ ἀκούσωμεν βοῶντος αὐτοῦ· Οὐκέτι εἰς τὴν ἐπίγειον Ἱερουσαλήμ, διὰ τὸ παθεῖν, ἀλλὰ ἀναβαίνω πρὸς τὸν Πατέρα μου καὶ Πατέρα ὑμῶν, καὶ Θεόν μου, καὶ Θεὸν ὑμῶν. Καὶ συνανυψῶ ὑμᾶς εἰς τὴν ἄνω Ἱερουσαλήμ, ἐν τῇ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν» (Στιχηρὸ ἀπὸ τοὺς Αἴνους τοῦ Ὄρθρου τῆς Μεγάλης Δευτέρας). «Ἰδοὺ σοὶ τὸ τάλαντον ὁ Δεσπότης ἐμπιστεύει, ψυχή μου· φόβῳ δέξαι τὸ χάρισμα, δάνεισαι τῷ δεδωκότι, διάδος πτωχοῖς καὶ κτῆσαι φίλον τὸν Κύριον, ἵνα στῆς ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ, ὅταν ἔλθη ἐν δόξη καὶ ἀκούσης μακαρίας φωνῆς· Εἴσελθε δοῦλε, εἰς τὴν χαρὰν τοῦ Κυρίου σου. Αὐτῆς ἀξίωσόν με, Σωτήρ, τὸν πλανηθέντα, διὰ τὸ μέγα σου ἔλεος» (Δοξαστικὸ τῶν Αἴνων στὸν Ὄρθρο τῆς Μεγάλης Τρίτης).

4. Στὴ διάρκεια τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς τὰ δύο βιβλία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ποὺ διαβάζονται στοὺς Ἑσπερινοὺς εἶναι ἡ Γένεση καὶ οἱ Παροιμίες. Μὲ τὴν ἀρχὴ τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδας ἀντὶ γι’ αὐτὰ ἔχουμε τὰ βιβλία «Ἔξοδος» καὶ «Ἰώβ», πάλι ἀπὸ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη. Ἡ Ἔξοδος εἶναι ἡ ἱστορία τῆς σωτηρίας τοῦ Ἰσραήλ, τῆς ἐλευθερίας του ἀπὸ τὴ σκλαβιὰ τῶν Αἰγυπτίων, ἡ ἱστορία δηλαδὴ τῆς Διάβασης τῶν Ἑβραίων. Αὐτὴ ἡ ἱστορία προετοιμάζει καὶ μᾶς νὰ κατανοήσουμε τὴν ἔξοδο τοῦ Χριστοῦ πρὸς τὸν Πατέρα Του, τὴν ὁλοκλήρωση δηλαδὴ τοῦ ἔργου τῆς σωτηρίας μας. Ὁ Ἰώβ, ὁ πολύπαθος, εἶναι ἡ προεικόνιση τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ στὴν Παλαιὰ Διαθήκη. Αὐτὰ τὰ ἀναγνώσματα ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Ἰὼβ προαναγγέλλουν τὸ μεγάλο μυστήριο τῶν παθῶν τοῦ Κυρίου, τῆς ὑπακοῆς καὶ τῆς θυσίας Του.

5. Ἡ λειτουργικὴ πορεία αὐτῶν τῶν ἡμερῶν ἔχει ἀκόμα τὸ ρυθμὸ τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς. Λέγεται ἀκόμα ἡ προσευχὴ τοῦ Ἐφραὶμ τοῦ Σύρου, («Κύριε καὶ Δέσποτα τῆς ζωῆς μου, πνεῦμα ἀργίας, περιεργείας, φιλαρχίας καὶ ἀργολογίας, μὴ μοὶ δῶς. Πνεῦμα δὲ σωφροσύνης, ταπεινοφροσύνης, ὑπομονῆς καὶ ἀγάπης χάρισαί μοι τῷ σῷ δούλῳ. Ναὶ Κύριε Βασιλεῦ, δώρησαί μοι τοῦ ὁρᾶν τὰ ἐμά πταίσματα, καὶ μὴ κατακρίνειν τὸν ἀδελφόν μου· ὅτι εὐλογητὸς εἶ εἰς τοὺς αἰώνας τῶν αἰώνων. Ἀμὴν») καὶ γίνονται οἱ ἀνάλογες μετάνοιες. Ἐπίσης ἔχουμε ἐκτεταμένα ἀναγνώσματα ἀπὸ τὸ Ψαλτήρι καὶ βέβαια κάθε πρωὶ τὴν Ἀκολουθία τῶν Προηγιασμὲνων Δώρων, μὲ τοὺς ὕμνους τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς. Βρισκόμαστε ἀκόμα στὴν περίοδο τῆς μετανοίας, γιατί μόνο ἡ μετάνοια μᾶς ἐξασφαλίζει τὴ συμμετοχή μας στὸ Πάσχα τοῦ Κυρίου μας καὶ μᾶς ἀνοίγει τὶς θύρες στὸ Πασχάλιο δεῖπνο.

Τελικὰ τὴν Ἁγία καὶ Μεγάλη Τετάρτη ὅταν ἡ τελευταία πιὰ Ἀκολουθία τῶν Προηγιασμένων Δώρων φτάνει στὸ τέλος, ἀφοῦ τὰ Τίμια Δῶρα ἔχουν μεταφερθεῖ ἀπὸ τὴν Ἁγία Τράπεζα, ὁ ἱερέας λέει, γιὰ τελευταία φορά, τὴν προσευχὴ τοῦ Ἁγίου Ἐφραίμ. Σ’ αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ σημεῖο ἡ προετοιμασία φτάνει στὸ τέλος. Ὁ Κύριος μᾶς καλεῖ τώρα στὸ τελευταῖο Του δεῖπνο.

Πηγή: Από το βιβλίο Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ, Πρωτοπρεσβύτερου Αλεξάνδρου Σμέμαν, Εκδόσεις Ακρίτας

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ «ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ» ΜΕΘΟΔΟΙ - ΜΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ

ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΑΡΠΑΣΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ

Κριτική Χριστιανική θεώρηση

 α. Ο Θεός και η φύση

Οι εκφραστές των λεγομένων «εναλλακτικών θεραπειών» ή της Ολιστικής Ιατρικής παρουσιάζονται ως φυσιολάτρες και καλούν τους ανθρώπους, για να αποκτήσουν υγεία και μακροζωία, να επιστρέψουν πίσω στους «Φυσικούς Νόμους» και να εναρμονισθούν με αυτούς. Κάθε πα­ραβίαση των «Φυσικών Νόμων», όπως τους διδάσκει η νέα τάση, θεωρείται θανάσιμη αμαρτία. Σύνθημά τους είναι: «Θεός και Φύσις – Νόσων Λύσις». Μερικοί μάλιστα που ασχολούνται με αυτές τις μεθόδους προσπαθούν σ’ αυτές τις θέσεις να δώ­σουν ένα ορθόδοξο χαρακτήρα και να τις συμβιβάσουν με την Ευαγγελική και Πατερική πίστη της Εκκλησίας μας. Γι’ αυτό και κρίνουμε σκόπιμο να παραθέσουμε ολοκληρωμένη την ορθόδοξη διδασκαλία, για να μπο­ρεί ο Χριστιανός να έχει ένα σωστό και ακριβές κριτήριο.


Τα πάντα εδημιουργήθησαν από το μηδέν από τον Τριαδικό Θεό και υπάρχουν και συντηρούνται, όχι με βάση τους «Φυσικούς Νόμους», αλλά με βάση την ενέργεια τού Θεού. Γι’ αυτό και η Αγία Γραφή στη διήγη­ση της δημιουργίας αναφέρει ότι μετά τη δημιουργία κάθε φάσης τού κό­σμου ο Θεός «ευλόγησεν αυτά», δη­λαδή τους μετέδωσε την άκτιστη ενέργειά Του, η οποία τα συγκρατεί σε αρμονία και τα συντηρεί. Οι φυσι­κοί νόμοι είναι και αυτοί δημιούρ­γημα τού Θεού και λειτουργούν με βάση την πρόνοιά Του και όχι αυτό­νομα.

Ο τρόπος με τον οποίο ο κόσμος ήλθε στην ύπαρξη και αυτή τούτη η ουσία τού κόσμου δεν είναι δυνατό να προσδιορισθεί από τον άνθρωπο. δεν είναι αντικείμενο επιστημονικής έρευνας, γιατί ξεπερνάει τη γνωστική δυνατότητα τού ανθρώπου. Και αυτό γιατί ο ίδιος ο άνθρωπος είναι ένα μέρος αυτής της κτιστής πραγματι­κότητας και άρα από τη φύση του πεπερασμένος.

Έτσι, η Ορθοδοξία, έχοντας πλή­ρη επίγνωση των ορίων μεταξύ ακτίστου Θεού και κτιστής δημιουργίας, δεν θεοποιεί και δεν αυτονομεί τον κόσμο, τη φύση, πράγμα που κάνει η ειδωλολατρία, ο αποκρυφισμός, η ολιστική «ιατρική» και οι εναλλακτικές μέθοδοι «θεραπείας».

Ο Ορθόδοξος Χριστιανός κάνο­ντας σαφή διάκριση ανάμεσα στον Δημιουργό και στα δημιουργήματα δεν ειδωλοποιεί τη φύση, ούτε και τον εαυτό του. Δεν ελπίζει ότι με την «ταύτισή» του με την φύση θα εξε­λιχθεί ή θα αποκτήσει υγεία, δύνα­μη, σοφία, ευτυχία, μακροζωία. Δεν αναζητεί μέσα σ’ αυτήν κάποιες απόκρυφες υπερβατικές δυνάμεις πιστεύ­οντας ότι με την «ενεργοποίησή» τους θα λύσει όλα του τα υπαρξιακά προβλήματα. Η ελπίδα τού Χριστιανού είναι στον Τριαδικό Θεό, ο οποίος μας εδημιούργησε από την αρχή «κατ’ εικόνα» Του με σκοπό το «καθ’ ομοίωσιν» (Γέν. α’, 26) και όχι στα δη­μιουργήματα. Σκοπός τού πιστού δεν είναι να αναζητήσει μέσα από τους «Φυσικούς Νόμους» και τα κτιστά την υγεία και τη μακροζωία, αλλά την εν Χριστώ σωτηρία, ακόμα και μέσα από την ασθένεια τού σώματος, όπως και ο Απόστολος Παύλος, αλλά και τόσοι άλλοι άγιοι της Εκκλησίας μας.

Ο σκοπός δεν είναι ο άνθρωπος να στραφεί στη φύση και να «ταυ­τιστεί» με αυτήν, αλλά η φύση, η οποία μετά την πτώση και αυτή συστενάζει και οδυνάται, να ελευ­θερωθεί και να υποταχθεί «από της δουλείας της φθοράς εις την ελευθερίαν της δόξης των τέκνων τού Θεού» (Ρωμ. η’, ι8 – 23).

Η Εκκλησία μιλά συνεχώς γι’ αυτή την εν Χριστώ αλλαγή, που δια­φέρει σαφώς και ουσιαστικά από την αλλαγή που επαγγέλονται όλα τα νε­οφανή συστήματα σωτηρίας με αυτό­ματες και εύκολες διαδικασίες.

Η αλλαγή αυτή, σύμφωνα και με τον Ιερό Χρυσόστομο, συντελείται με την ενέργεια της Χάριτος τού Χριστού και όχι με την ενέργεια τού ανθρώπου μέσω κτιστών τεχνικών, όπως είναι αυτά που μας προτείνουν οι υγιεινιστές και οι οικολόγοι και φυσικοθεραπευτές. Ο αναλλοίωτος Θεός είναι που αλλοιώνει και τον άνθρωπο και τη φύση.

Η αλλαγή αυτή συνίσταται στην απαλλαγή, όχι από τις ασθένειες, τις θλίψεις και τους πόνους (Ιωάν. ιστ’, 33), αλλά από τη φθορά και τη θνητότητα, από απόψεως πνευ­ματικής, και την απόκτηση της αθανασίας στον μέλλοντα αιώνα, όπου δεν θα υπάρχει «οδύνη, λύπη και στε­ναγμός» (πρβλ. Ρωμ. η’, 23).

Η αλλαγή αυτή πηγάζει από την Ανάσταση τού Χριστού, και επειδή το Σώμα τού Αναστημένου Ιησού είναι η Εκκλησία, η αλλαγή και μεταμόρφωση των πάντων αρχίζει και συνεχίζεται και θα ολοκληρωθεί στη Δευτέρα Παρουσία δια των αγιαστικών Μυστηρίων της Εκκλησίας.

Αυτό βεβαιώνεται από το νέφος των Μαρτύρων και Αγίων της Εκ­κλησίας μας. Τα σώματά τους έμει­ναν άφθαρτα, τα λείψανα τους ευωδιάζουν, θαυματουργούν και μαρτυρούν τη δυνατότητα της εν Χριστώ σωτηρίας, όχι γιατί έκαναν υγιεινή διατροφή και ζούσαν σύμφωνα με τους «Φυσικούς Νόμους» ή γιατί ακολουθούσαν τις εναλλακτικές «θερα­πείες», αλλά γιατί μέσα από τις θλί­ψεις, τις ασθένειες, τους αγώνες τους ασκητικούς για πνευματική κάθαρ­ση, και όχι για σωματική αποτοξίνωση, έγιναν σκεύη εκλεκτά της Χάρι­τος τού Χριστού.

Η Εκκλησία δεν καταφεύγει στη φύση, για να θεραπεύσει τους ανθρώπους και να τους εναρμονίσει με τους λεγόμενους «Φυσικούς Νόμους» και τη φύση γενικά, αλλά χρησιμοποιώντας τα δημιουργήματα τού Θεού, χωρίς να τα απολυτοποιεί, τα εντάσ­σει μέσα στην πνευματική και λει­τουργική ζωή της, ώστε και δια των ορατών στοιχείων, αγιάζοντάς τα, να μεταδώσει στους πιστούς την αόρατη και άκτιστη ενέργεια τού Θεού. Έτσι, με τα άγια Μυστήρια ο άρτος γίνεται Σώμα Χριστού, ο οίνος Αίμα Χριστού, το λάδι Άγιο Έλαιο, τα μύρα Άγιο Χρίσμα, το νερό της κτιστής δη­μιουργίας γίνεται νερό αγιασμού, ο άνθρωπος μέλος τού Σώματος τού Χριστού. Ευλο­γεί το στα­φύλι, το τυ­ρί, τα αυγά, το κρέας. Η Εκκλησία αξιοποιεί θε­τικά ολόκληρη την υλική δημι­ουργία. Τα πάντα τα θε­ωρεί καρπό της αγάπης τού Θεού, τα οποία έχουν ως τελικό σκοπό την εξυπηρέτηση της σωτηρίας τού ανθρώπου και όχι την εν τω κόσμω απόλαυσή τους.

Ασθένεια και Υγεία  

Ένας από τους βασικούς στόχους που θέτουν οι «εναλλακτικές θερα­πείες» και οι λεγόμενοι φυσικοθεραπευτές είναι η απαλλαγή τού ανθρώπου από κάθε μορφής ασθένεια, πόνο, δυστυχία και θλίψη. Κάθε ασθένεια που έχει ο άνθρωπος αξιολογείται αρνητικά και ερμηνεύεται ως «αμαρτία», που φέρει μέσα του και από την οποία πρέπει να ελευ­θερωθεί.

Η κάθε αρρώστια που έχει ο άνθρωπος τού λογίζεται ως έλλειψη αγάπης και ως αρνητική σχέση με τον εαυτό του, το σύμπαν, τη φύ­ση και τους άλλους ανθρώπους.

Γενικά, στις μεθόδους αυτές η θλί­ψη, ο πόνος, η ασθένεια και κάθε δυ­στυχία στον άνθρωπο αξιολογείται αρνητικά και για να είναι ευτυχισμέ­νος πρέπει να ακολουθήσει τις μεθό­δους και τεχνικές των ομάδων αυτών για να αποκτήσει υγεία και μακρο­ζωία.

Επειδή ο άνθρωπος αναπόφευκτα βιώνει στη ζωή του τον πόνο, την ασθένεια, τη θλίψη και ζητά την απάμβλυνσή τους, εύκολα παγιδεύ­εται στις υποσχέσεις και εύκολες λύσεις που τού προτείνουν, διακιν­δυνεύοντας και την υγεία του, αλλά και την πνευματικότητά του, πιστεύ­οντας ότι η ζωή του εξαρτάται από την υγεία του και ότι το παν γι’ αυτόν είναι να την έχει.

Είναι ανάγκη, λοιπόν, να δούμε και να αξιολογήσουμε το θέμα της υγείας και της ασθένειας μέσα από την Ορθόδοξη Πίστη μας, όπως αυτή μας παραδόθηκε από τους Αποστόλους και τους Πατέρες.

Μια διδασκαλία, για να είναι ορθόδοξη, πρέπει να αρχίζει από τη θε­ώρηση τού τι ήταν πριν από την πτώση ο άνθρωπος, τι έγινε μετά και πως επανήλθε μετά την ενανθρώ­πηση τού Χριστού.

Η φθορά και η θνητότητα, η ασθένεια, ο πόνος κ.τ.λ., ήρθαν μέσα στη ζωή τού ανθρώπου μετά την πτώση, είναι καρποί και αποτελέσματα της αμαρτίας τού Αδάμ. Αμέσως μετά την εκούσια παράβαση της εντολής τού Θεού, διότι αυτό είναι η πτώση, ο άνθρωπος απώλεσε τη θεία Χάρη και όλος ο οργανισμός του, όπως λένε οι Πατέρες, έγινε μία πλη­γή. Φόρεσε, σύμφωνα με την πατερική θεολογία, τους δερμάτινους χιτώνες. Έτσι, υπεισήλθε στη ζωή του ο θάνατος, ο πόνος, οι αρρώστιες κ.τ.λ. Όλα αυτά έγιναν γι’ αυτόν μία φυσική πλέον κατάσταση. Γι’ αυτό και ο Απόστολος Παύλος μιλά για το θέμα αυτό και μας λέγει ότι, «ώσπερ δι’ ενός ανθρώπου η αμαρ­τία εις τον κόσμον εισήλθε και δια της αμαρτίας ο θάνατος και ούτως εις πάντας ανθρώπους ο θάνατος διήλθεν» (Ρωμ. ε’, 12).

Πρέπει εδώ να τονίσουμε παρεν­θετικά ότι οι ασθένειες που έρχονται στο ανθρώπινο σώμα είναι αποτέλεσμα διαφόρων αιτιών, που έχουν όμως σχέση όλες με τη ζωή τού μεταπτωτικού ανθρώπου. Κατ’ αυτόν τον τρόπο έχουμε ασθένειες, που είναι αποτέλεσμα μιας άσωτης ζωής, άλλες που οφείλονται σε δαιμονική ενέρ­γεια ή από μίσος των δαιμόνων, επειδή δεν μπορούν να ενεργήσουν μέσα από τις ηδονές, που νεκρώθη­καν με τη Χάρη τού Θεού, μετά από άσκηση και αγώνα ή για να μας οδηγήσουν στην απόγνωση και το γογγυσμό κατά τού Θεού. Άλλες ασθένειες συμβαίνουν ή επέρχονται κατά παραχώρηση τού Θεού ως ευλογία, για να βοηθήσουν τον άνθρωπο στην περαιτέρω κάθαρση και το φωτισμό του ή ακόμα, για να φανερωθεί ή αρετή και η αγιότητά του (π.χ. Ιώβ, Απόστολος Παύλος) και άλλοτε ως αποτέλεσμα της φυσικής φθοράς της ανθρώπινης φύσης. Μ’ αυτόν τον τρόπο εξαγνίζουν και σώζουν τον άνθρωπο. Συνεπώς, η αρρώστια δεν έχει ως αιτία την απομάκρυνση τού ανθρώπου από τους «Φυσικούς Νό­μους» και τη φυσική υγιεινή διατρο­φή, αλλά την φθαρείσα από την πτώ­ση φύση που κουβαλά μέσα του.

Έτσι, εξηγείται και το γεγονός ότι όση υγιεινή διατροφή και αν κάνει κάποιος, σε όσες εναλλακτικές «θερα­πείες» και αν καταφύγει, την ασθένεια και τον θάνατο δεν μπορεί να τα αποφύγει. Είναι αυτό που είπε ο Χριστός ξεκάθαρα στον Διάβολο, όταν τον πείραξε στην έρημο: «Ουκ επ’ άρτω μόνω ζήσεται άνθρωπος, άλλ’ επί παντί ρήματι εκπορευομένω δια στόματος Θεού» (Ματθ. δ’, 4). Σχολιάζει το χωρίο αυτό ο Ιερός Χρυ­σόστομος και λέγει ότι «δύναται ο Θεός και ρήματι θρέψαι τον πεινώντα». Το όλα νόημα των λόγων τού Θεού εν σχέσει και με το θέμα μας είναι: Η τροφή, είτε είναι υγιεινιστική είτε όχι δεν θα διατηρήσει τον άνθρωπο υγιή ή ζωντανό, εάν δεν πει ο Θεός να είναι υγιής ή ζωντανός: «Και γαρ παν ρήμα εκπορευόμενον δια στόματος Θεού επί τον πεινώντα, δίκην τροφής συνέχει την ζωήν αυτού και αρκεί αυτώ» (Ζιγαβηνός).

Ο Απόστολος Παύλος, στην Α’ Κορινθίους ιε’, μας λέγει ξεκάθαρα ότι η ελπίδα μας εν Χριστώ δεν είναι το πως θα ζήσουμε καλύτερα σ’ αυτή τη ζωή, αλλά πως μέσα από αυτή τη ζωή θα ζωοποιηθούμε εν τω Χρι­στώ. Γι’ αυτό και δεν καταργεί το θάνατο από τη ζωή μας, αφήνοντάς μας μέσα από αυτόν να προσδοκούμε την αιώνιο ζωή και να αγωνιζόμαστε γι’ αυτή. έτσι, ο θάνατος θα καταρ­γηθεί ως ο τελευταίος εχθρός με τη Δευτέρα Παρουσία τού Κυρίου (Α’ Θεσ. δ’, 13 – ι8).

Οι θλίψεις στη ζωή μας δεν είναι κάτι το κακό, ούτε αξιολογούνται αρνητικά, γιατί η Ανάσταση τού Χριστού είναι μία πραγματικότητα. η τελική νίκη κατά των θλίψεων, ασθενειών και τού θανάτου είναι για τον Χριστιανό μία βεβαιότητα και πραγματικότητα. Οι Χριστιανοί δεν στηρίζονται και δεν αποβλέπουν σ’ αυτήν τη ζωή, αλλά προσδοκούν  «ανάστασιν νεκρών και ζωήν τού μέλ­λοντος αιώνος».

Ο ίδιος ο Χριστός διαβεβαίωσε τους Μαθητές Του ότι μέσα στον κό­σμο αυτό θα έχουν θλίψεις. Δεν τους υποσχέθηκε ανέσεις, χαρές κοσμι­κές, υγεία και μακροζωία. Παράλ­ληλα όμως, τους ενέπνευσε και την βεβαία ελπίδα ότι Αυτός θα είναι ο τελικός νικητής των θλίψεων: «εν τω κόσμω θλίψιν έξετε αλλά θαρσείτε, εγώ νενίκηκα τον κόσμον» (Ιωάν, ιστ’, 33).

Οι ασθένειες, οι θλίψεις και γενικά οι δοκιμασίες στη ζωή, λένε οι Πα­τέρες της Εκκλησίας, γίνονται το μέ­σον για να γνωρίσει ο άνθρωπος την αδυναμία του και να ταπεινω­θεί, προφυλάσσοντας τον εαυτό του από την υπερηφάνεια, που διώχνει τη Χάρη τού Θεού.

Ο Απόστολος Παύλος, ο οποίος έλαβε ιδιαίτερα πνευματικά χαρίσμα­τα και δέχθηκε ουράνιες και ανεκλάλητες αποκαλύψεις από τον Χρι­στό, ήταν βαριά άρρωστος και παρακαλούσε τον Θεό να τον θεραπεύ­σει, όχι για να ζει μία πιο άνετη ζωή και να αποκτήσει μακροζωία, αλλά για να μπορεί να κηρύττει το Ευαγ­γέλιο της σωτηρίας στους ανθρώπους και να διακονεί το σχέδιο της Θεί­ας Οικονομίας. Παρακάλεσε, λέγει, τρεις φορές τον Κύριο να τού ση­κώσει την ασθένεια αυτή και ο Κύ­ριος δεν τον θεράπευσε, αλλά τού έδωσε την απάντηση, που αποτελεί και το ορθόδοξο φρόνημα, για την αντιμετώπιση της ασθένειας: «Αρκεί σοί η χάρις μου. η γαρ δύναμίς μου εν ασθενεία τελειούται».

Το πιο συ­γκλονιστικό όμως, που αποτελεί και ένα ράπισμα πνευματικό στο φρόνη­μα των εκφραστών της εναλλακτικής «θεραπείας», φυσικοθεραπείας και υγι­εινής διατροφής, είναι η στάση τού Αποστόλου Παύλου στην απάντηση αυτή τού Κυρίου: «Ήδιστα (ευχα­ρίστως) ούν μάλλον καυχήσομαι εν ταις ασθενείαις μου, ίνα επισκηνώση επ’ εμέ η δύναμις τού Χριστού διο ευδοκώ (=ευφραίνομαι) εν ασθενείαις, εν ύβρεσιν, εν ανάγκαις, εν διωγμοίς, εν στεναχωρίαις υπέρ Χριστού. όταν γαρ ασθενώ, τότε δυνατός ειμί» (Β’ Κορ. ιβ’, 9-1ο). Μάλιστα, μέσα από την αποδοχή της ασθένειας οδηγείται και στην πνευματική οικοδομή, αφού ο ίδιος ομολογεί ότι, «και τη υπερβολή των αποκαλύψεων ίνα μη υπεραίρωμαι (= υπερηφανεύο­μαι), εδόθη μοι σκόλοψ τη σαρκί» (Β’ Κορ. ιβ’, 7).

Έτσι σκέπτονται και έτσι αντιμετωπίζουν οι Χριστιανοί τις δοκιμα­σίες. χαίρονται και ταπεινώνονται μέ­σα από τις θλίψεις, γιατί επισκηνώνει μέσα τους η Χάρις τού Θεού, ενώ αντίθετα οι άλλοι χαίρονται και υπε­ρηφανεύονται, γιατί με τα κτιστά φυσικά μέσα έχουν υγεία, ομορφιά και μακροζωία.

Στο σημείο αυτό τίθεται το ερώ­τημα κατά πόσο ο Χριστιανός πρέ­πει να ενδιαφέρεται για την υγεία τού σώματος του.

Το σώμα μας είναι «ναός τού Αγίου Πνεύματος» και μέσα σ’ αυτό κατοικεί ο Θεός και κατά συνέπεια είναι μέλος τίμιο και άγιο του Σώ­ματος τού Χριστού (Ιωάν. στ’, 53 56. Εφεσ. α’, 2 2 – 23). Αυτό και μό­νο μας επιφορτίζει με την υποχρέ­ωση να προστατεύουμε το σώμα και να μην το φθείρουμε διότι «ει τις τον ναόν τού Θεού φθείρει, φθερεί τούτον ο Θεός. ο γαρ ναός τού Θεού Άγιος εστίν, οίτινες έστε υμείς» (Α’ Κορ. γ’, 17). Γι’ αυτό και η Εκ­κλησία δεν απορρίπτει την Ιατρική Επιστήμη, ούτε απεύχεται τη θε­ραπεία των πιστών. Αυτός ο ίδιος ο Κύριος και οι Απόστολοί Του εθεράπευαν τους ανθρώπους, όχι όμως για να έχουν απλώς υγεία και μα­κροζωία, αλλά μέσα από τη θεραπεία να οδηγηθούν στην πνευματική ζωή και την εν Χριστώ σωτηρία. Αυτό έκαναν και όλοι οι άγιοι και θαυ­ματουργοί της Εκκλησίας μας.

Για την Ορθοδοξία η σωματική υγεία δεν είναι αυτοσκοπός της ζωής μας. Λένε οι εκφραστές των πιο πά­νω μεθόδων: Πρώτα να έχουμε υγεία και μετά όλα θα πάνε καλά. Αυτό είναι αντίθετο με την ορθόδοξη πί­στη μας. Πρώτα να έχουμε τη Χά­ρη τού Θεού και όλα τα άλλα θα πάνε καλά. Ο Χριστιανός ζώντας μέ­σα σ’ αυτό τον κόσμο, αγωνιζόμενος και ενδιαφερόμενος και για τη σωματική του υγεία, αυτό δεν το κά­νει για να αποφύγει τον θάνατο και να ζήσει περισσότερο, αλλά για να υπερβεί τον θάνατο και να γίνει μέτοχος της αιωνίου ζωής.

Αυτό επιτυγχάνεται, όχι με την απολυτοποίηση οποιωνδήποτε με­θόδων ξενόφερτων με έντονα ανατολίτικα και αποκρυφιστικά-μυστικιστικά στοιχεία, αλλά δια τού όλου έργου της Εκκλησίας.

Η Εκκλησία, χωρίς να απομονώνει τη ψυχή από το σώμα, ενδια­φέρεται γι’ αυτό, αφού είναι στενά συνδεδεμένο με την ψυχή και μετέ­χει και αυτό τού αγιασμού και της σωτηρίας. Γι’ αυτό και έχει το μυ­στήριο τού Ευχελαίου και διάφορες ευχές για τις ασθένειες. Ακόμα και μέσα στο κατ’ εξοχήν μυστήριο της θείας Ευχαριστίας εύχεται «υπέρ των εν ασθένεια, νοσούντων, καμνόντων και της σωτηρίας αυτών». Ακόμη, θεωρεί και προτείνει ως τα κυριότε­ρα φάρμακα και για τη σωματική υγεία, την προσευχή, τη μετάνοια, την εξομολόγηση, τη θεία Κοινωνία, τα οποία παρέχουν την ζωοποιό Χάρη τού Θεού.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι πιστοί δεν πρέπει να πηγαίνουν στους ιατρούς, για να λάβουν θεραπευτική βοήθεια. Ο ίδιος ο Θεός, μας λέγει η Αγία Γραφή, «έδωκεν ανθρώποις επιστήμην». Γιατί όμως; «Ενδοξάζεσθαι εν τοις θαυμασίοις αυτού» (Σο­φία Σειράχ λη’, 6). Η επιστήμη, που μετατρέπεται σε δοξολογία Θεού και υπηρετεί τη σωτηρία τού κόσμου, αποτελεί, τόσο για τον άνθρωπο, όσο και για όλη τη δημιουργία, πηγή ευλογίας. Εάν, όμως, αποσκοπεί στις εγωιστικές επιδιώξεις τού ανθρώπου και την αυτονόμησή του από τον Θεό, τότε τα καταστροφικά αποτελέσματά της έχουν σχέση και με τον άνθρωπο, αλλά και με όλη τη δημιουργία.

Συνεπώς, εκτιμούμε και σεβόμα­στε το έργο των ιατρών, αλλά δεν παραθεωρούμε την ενέργεια και το θέλημα τού Θεού, που προσφέρεται δια της Εκκλησίας Του.

Αλλαγή φρονήματος – ορθόδοξο φρόνημα

Οι μέθοδοι της εναλλακτικής «θε­ραπείας» και της υγιεινής διατροφής, όπως σήμερα προβάλλονται μέσα από τις ποικιλώνυμες ομάδες, οργανώσεις και συστήματα, αλλάζουν, χωρίς να γίνεται αντιληπτό, το φρόνημα τού Χριστιανού και αυτό είναι το πιο επι­κίνδυνο. Στρέφουν τον νου και την προσοχή του στα υλικά τού κόσμου τούτου, ώστε ολόκληρη η ζωή του να περιστρέφεται γύρω από τα θέματα της υγείας και της διατροφής. Η μέριμνά τους είναι το πόσο υγιείς είναι και πόσες θερμίδες καταναλώνουν καθημερινά. Συχνά ακούμε ότι η ομοιοπαθητική με έσωσε, η φυσικο-παθητική έχει σωτήρια για τον άνθρωπο αποτελέσματα κτλ. Όλα αυτά δεν λέγονται, ούτε γράφονται απλώς για σκοπούς διαφήμισης ή εντυπωσιασμού. Είναι το νέο φρόνη­μα που καλλιεργείται σε όσους ακολουθήσουν τις μεθόδους αυτές. Ένα φρόνημα, που, όπως θα δούμε στη συνέχεια, είναι ασυμβίβαστο με το ορθόδοξο χριστιανικό φρόνημα. Πριν προχωρήσουμε στην έκθεση τού ορθο­δόξου φρονήματος κρίνουμε σκόπι­μο να παραθέσουμε κάποια στοι­χεία των τάσεων αυτών, που δείχνουν ξεκάθαρα το φρόνημά τους.

Ο Φυσικοπαθητικός Ανδρέας Νι­κολάου διακηρύττει:

«Η ΦΥΣΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΟΛΟΓΙΚΗ είναι φωνή βοώντος, δηλαδή φωνή δυνατή, που λέει: Μετανοείτε», Συναισθανθείτε το. Αντιληφθείτε τον κίνδυνο εις τον οποίον μας οδηγεί η Ζωή που σήμε­ρα ζούμε. Χρησιμοποιήστε τους υγιεινούς όρους για τη διατήρηση της υγείας, για την πρόληψη και θεραπεία της ασθένειας. Μόνο οι ανεξάντλητες δυνάμεις, η φυσική διατροφή, ο ήλιος, το φως, ο αέρας, η γυμναστική, θα σάς χα­ρίσουν τη σωματική αλκή και την τέλεια πνευματική διαύγεια, ώστε να γίνει η ζωή σας πραγματικά μακά­ρια. Η μακροβιότητα μπορεί να εξα­σφαλισθεί μόνο με την Υγιεινή Ζωή. Η Μαύρη Τέχνη – η Επιστημονική Μαγειρική έχει σκοτώσει πιο πολλούς από όσους έχουν σκοτώσει όλοι οι πόλεμοι της Ιστορίας. Η Πολυφαγία-υπερσιτισμός από ζωικές τροφές έχει σακατέψει εκατομμύρια ανθρώπους. Η Υγεία είναι η ομαλή λειτουρ­γία της Ζωής και η Ασθένεια η ανώμαλη λειτουργία της Ζωής. Την Υγεία μπορείς να την επα­νακτήσεις και τη διατηρήσεις μόνο με τις φυσικές συνθήκες της Ζωής».

Ο Γ. Σαββίδης, γνωστός στην Κύ­προ για τις Φυσιοθεραπευτικές του δραστηριότητες, εκφράζει ακόμα πιο προωθημένες απόψεις.

Χαρακτηρίζει τη Φυσιοθεραπεία ως τη «νέα θρησκεία» που με τα «κοσμοσωτήρια δόγματά της» θα σώσει τον κόσμο.

Όλα αυτά που αναφέραμε συνιστούν ή δεν συνιστούν αλλαγή τού φρονήματος τού ορθόδοξου Χριστιανού; Ας το δούμε μέσα από την πα­ράθεση τού ορθοδόξου φρονήματος σύμφωνα με την ορθόδοξη διδα­σκαλία.

Κατ’ αρχάς, να πούμε ότι το φρόνημα των Πατέρων της Εκκλησίας μας, δηλαδή η ζωντανή Παράδοση και ζωή της Εκκλησίας, είναι ταυ­τισμένο με το φρόνημα τού Χριστού και των Αποστόλων, είναι η συνέ­χεια αυτού του φρονήματος. Δεν διστάζουν οι άγιοι να καυτηριά­σουν τις άσχημες καταστάσεις και εκδηλώσεις των ανθρώπων, και να ελέγξουν τις κακοδοξίες τους, που επηρεάζουν τη σωτηρία των ανθρώπων. Αυτό το επισημαίνουμε γιατί στην εποχή μας καταβάλλεται έντο­νη και έντεχνη προσπάθεια να αλλάξουμε και το φρόνημα και τον τρό­πο σκέψεως των Πατέρων, ακόμα και τους όρους που χρησιμοποίησαν, για να διατυπώσουν την αλήθεια με άλλους μοντέρνους, οι οποίοι θα ωραιοποιήσουν τα πράγματα και θα είναι αρεστοί στον πολύ κόσμο. Όμως, η αλλαγή αυτή αλλοιώνει αυτή τούτη τη σωτηρία τού ανθρώπου.

Επιδιώκουν ίσως να εντυπωσιά­σουν, να δημιουργήσουν σύγχυση, να καλύψουν το αληθινό νόημα των λό­γων των Πατέρων και τού Ευαγγελί­ου. Αυτό το πνεύμα είναι ξένο προς τους αγίους. Αυτοί είναι στα θέμα­τα που θίγουν λιτοί, εκφραστικοί, αληθινοί, μα προπάντων αγιοπνευματικοί, χωρίς να νοιάζονται τι θα πουν οι άλλοι γι’ αυτά που γράφουν, επειδή έχουν τη συνείδηση ότι εκφρά­ζουν την αλήθεια τού Ευαγγελίου, που αποτελεί τη μόνη οδό σωτηρίας.

Πριν προχωρήσουμε στην ανάλυση τού ορθόδοξου φρονήματος, να δώσουμε ένα σύντομο ορισμό αυτού τού φρονήματος:

Όταν ο Κύριος μιλούσε και εξηγούσε στους μαθητές Του τα σχετικά με τα πάθη και τον σταυρικό θάνατό Του, ο Πέτρος, αφού πήρε τον Κύριο κατ’ ιδίαν, άρχισε να Τον παρακαλεί και να Τον προτρέπει να αποφύγει το μαρτύριο. Τότε ο Χρι­στός στράφηκε και τού είπε αυστη­ρά τα σκληρά, αλλά θεραπευτικά αυτά λόγια: «Ύπαγε οπίσω μου σα­τανά: σκάνδαλόν μου ει ότι ου φρο­νείς τα τού Θεού, αλλά τα των ανθρώπων» (Ματθ. ιστ’, 2 1 – 23).

Από τα λόγια αυτά καταλαβαί­νουμε ότι κοσμικό φρόνημα έχει κά­ποιος, όταν σκέφτεται για πνευμα­τικά θέματα, δηλαδή για τα θέματα της σωτηρίας της ψυχής του, με ανθρώπινα και λογικά κριτήρια ή με σκοπό την καλοπέραση, την άνεση, την αμαρτία και όχι όπως ο Θεός απαιτεί, δηλαδή με αγώνα σκληρό εναντίον τού αμαρτωλού εαυτού μας και ολοκληρωτικό δόσιμο στον Θεό. Αυτό γίνεται ξεκάθαρο από τα αμέσως επόμενα λόγια τού Χριστού προς τους Μαθητές. Αφού επετίμησε τον Πέτρο, στράφηκε προς όλους τους Μαθητές και τους είπε: «Ει τις θέ­λει οπίσω μου ελθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού και ακολουθείτω μοι» (Ματθ. ιστ’, 24).

Όσοι δεν θέλουν να σκέπτονται και συμπεριφέρονται όπως οι άνθρωποι τού κόσμου της αμαρτίας, και θέλουν να ακολουθήσουν τον Χρι­στό, πρέπει να γνωρίζουν ότι το φρό­νημα τού Θεού είναι άρνηση τού εαυτού και σταυρός, δηλαδή αγώνας συ­νεχής ενάντια στα αμαρτωλά πάθη και την οποιανδήποτε αμαρτία.

Θα πρέπει όμως να κάνουμε μία ευρύτερη ανάλυση των όρων, για να καταστούν περισσότερο κατα­νοητοί.

Εάν αναζητήσουμε την έννοια τού όρου «φρόνημα» σ’ ένα λεξικό, θα δούμε ότι αυτό σημαίνει σκέψη, δια­νόηση, επιθυμία, γνώση, ιδεολογία κ.τ.λ.

Στην Ορθοδοξία όμως, η έννοια τού όρου, πέρα από αυτά, σημαίνει κάτι το βαθύτερο και ουσιαστικότε­ρο. Προσδιορίζει την όλη ύπαρξη και ζωή τού ανθρώπου, καταδεικνύοντας τον ιδιαίτερο τρόπο ζωής και ακόμη περισσότερο τη στάση την οποία λαμβάνει απέναντι στα διάφορα θέ­ματα της ζωής γενικότερα.

Για να προσδιορίσουμε επακριβώς αυτό που αναφέραμε πιο πάνω, θα αναφέρουμε ένα χαρακτηριστικό χω­ρίο τού Αποστόλου Παύλου. Λέγει συγκεκριμένα προς τους Ρωμαίους: «Οι γαρ κατά σάρκα όντες τα της σαρκός φρονούσιν, οι δε κατά πνεύμα τα τού πνεύματος. το γαρ φρόνημα της σαρκός θάνατος, το δε φρόνη­μα τού πνεύματος ζωή και ειρήνη. διότι το φρόνημα της σαρκός έχθρα εις Θεόν» (Ρωμ. η’, 5 – 6).

Εδώ, πρέπει να παρατηρήσουμε ότι, όταν ο Απόστολος ομιλεί «για φρόνημα της σαρκός», δεν εννοεί μό­νο τα σαρκικά αμαρτήματα, αλλά τον κοσμικό τρόπο σκέψεως και ενεργειών τού ανθρώπου. Εννοεί εκείνον που απολυτοποιεί την κοσμική ζωή, που έχει ως συνέπεια την στέρηση της θεί­ας ζωής. Συνεπώς, το νόημα των λόγων τού Αποστόλου είναι ότι, πνευματικός άνθρωπος είναι εκείνος που αγωνίζεται να έχει το πνεύμα τού Θεού και όχι το πνεύμα τού κόσμου. Γι’ αυτό παρακάτω θα τονί­σει με έμφαση, «ει δε τις Πνεύμα Χριστού ουκ έχει, ούτος ουκ έστιν αυτού… όσοι γαρ Πνεύματι Θεού άγο­νται, ούτοι εισίν υιοί Θεού» (Ρωμ. η’, 9 – 14).

Η σαρκικότητα, κατά τη διδασκα­λία τού Αποστόλου Παύλου, δεν αναφέρεται, όπως είπαμε και πιο πά­νω, σε μια κατηγορία αμαρτημάτων, των λεγομένων σωματικών, αλλά στην όλη ζωή τού ανθρώπου, που δεν εμπνέεται από το Άγιον Πνεύμα και την εν Χριστώ ζωή. Ο Ιερός Χρυσόστομος αναφερόμενος στα λό­για τού Αποστόλου γράφει: «Φρόνη­μα γαρ σαρκός ενταύθα φημί τον γε­ώδη λογισμόν, τον παχύν, τον προς τα βιωτικά και ταις πονηραίς πράξεσιν επτοημένον». Συνεπώς, με βά­ση την Ευαγγελική και Πατερική διδασκαλία, η λέξη φρόνημα εκφρά­ζει την όλη νοοτροπία τού ανθρώπου, από τον τρόπο που ζει, που σκέ­πτεται μέχρι και τη σχέση που πραγ­ματικά έχει με τον Θεό.

Ο προσδιορισμός τού ορθοδόξου φρονήματος είναι η βίωση της ζωής τού Χριστού μέσα από την Παρά­δοση της Εκκλησίας Του. Με άλλα λόγια, ορθόδοξο φρόνημα είναι η αποδοχή όλων των εντολών τού Χριστού και η βίωσή τους, η άποδοχή των εμπειριών των αγίων και η βίω­ση της εκκλησιαστικής ζωής.

Ο άγιος Συμεών ο Νέος Θεολό­γος γράφει σχετικά: «Εκείνους ονο­μάζω αιρετικούς τους λέγοντας μη είναι τινά εν τοις καθ’ ημάς χρόνοις και εν μέσω ημών τον δυνάμενον φυλάξαι τας ευαγγελικάς εντολάς και κατά τους αγίους γενέσθαι πατέρας». Δηλαδή, σύμφωνα με τον Άγιο, αιρετικοί είναι όλοι εκείνοι που ισχυρίζονται ότι στις ημέρες μας είναι αδύνατο να ζήσουν σύμφωνα με το Ευαγγέλιο και να γίνουν άγι­οι, όπως ήταν και οι Πατέρες μας. Ακόμη, λέγει, όσοι ισχυρίζονται ότι μας χρειάζεται και κάτι άλλο εκτός από αυτό που μας απεκάλυψε ο Χρι­στός, για να σωθούμε και να έχου­με την ευτυχία και μακαριότητα «ου μερικήν τίνα αίρεσιν κέκτηνται, αλλά πάσαν» και παράλληλα «ανατρέπουσιν πάσας τας θείας Γραφάς». Συ­νεπώς, αυτοί που αναζητούν την ολοκλήρωσή τους έξω από την εν Χρι­στώ σωτηρία, καταφεύγοντας σε αποκρυφιστικές, υγιεινιστικές, εναλλα­κτικές «θεραπείες» κ.λπ, αυτοί είναι αιρετικοί, διότι έχουν άλλο φρόνη­μα από το φρόνημα τού Ευαγγελί­ου και των Πατέρων.

Κατά συνέπεια, το φρόνημα τού Χριστιανού για να είναι Ορθόδοξο, πρέπει να είναι Ευαγγελικό και Εκ­κλησιαστικό. Δεν μπορούμε ούτε να αφαιρέσουμε, ούτε να προσθέσουμε τίποτα στη διδασκαλία και ζωή της Εκκλησίας. Δεν προσαρμόζουμε την εκκλησιαστική ζωή με τη δική μας κοσμική ζωή, αλλά τη δική μας κο­σμική ζωή την μεταμορφώνουμε και ταυτίζουμε με την εκκλησιαστική ζωή. Δεν μπορούμε να κάνουμε δια­χωρισμό διδασκαλίας, ήθους, ζωής και τάξεως της Εκκλησίας εν ονό­ματι οποιασδήποτε μεθόδου και τε­χνικής.

Σκοπός της εν Χριστώ ζωής είναι η θέωση τού ανθρώπου, γι’ αυτό και είναι καθαρά Χριστοκεντρική. Δεν έχει να κάνει τίποτα με ανθρωποκεντρικές αντιλήψεις και ενδοκοσμικές κοινωνιολογικές, θεραπευτικές μεθόδους. Ο Απόστολος Παύλος κά­νει σαφές ότι σκοπός τού Χριστιανού είναι, «κραταιωθήναι δια τού Πνεύματος αυτού (του Θεού) εις τον έσω άνθρωπον, κατοικήσαι τον Χριστόν δια της πίστεως εν ταις καρδίαις υμών» (Εφεσ. γ’, 14 – 21). Η αναζήτηση και τελείωση τού ανθρώπου δεν πραγματοποιείται μέσω αποκρυφιστικών ή υγιεινιστικών και άλλων μεθόδων, αλλά δια τού Θε­ανθρώπου Ιησού μέσα από την ασκητική και μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας.

Η μετάνοια (=αλλαγή φρονήμα­τος) που κηρύσσει η Εκκλησία μας δεν σημαίνει επιστροφή στην υγιεινή διατροφή και τις μεθόδους εναλλα­κτικής «θεραπείας», αλλά αυτό που ο Απόστολος Πέτρος κηρύττει: «Με­τανοήσατε ουν και επιστρέψατε εις το εξαλειφθήναι υμών τας αμαρτίας» (Πράξ. γ’, 19).

Άρα, σκοπός τού Χριστιανού δεν είναι η σωματική υγεία, η μακροζω­ία, η κατά κόσμον άνεση και ευτυ­χία, αλλά η θέωσή του. Αυτό μας κη­ρύττει η Εκκλησία δια τού Απο­στόλου Παύλου: «Να πληρωθήτε εις παν το πλήρωμα τού Θεού». «Ίνα δώη ημίν κατά τον πλούτον της δόξης αυτού». «Μέχρι καταντήσωμεν οι πάντες… εις άνδρα τέλειον, εις μέτρον ηλικίας τού πληρώματος τού Χριστού».

Το φρόνημά μας πρέπει να ταυ­τίζεται με το φρόνημα των αγίων, που έφθασαν στη θέωση, και όχι να στηρίζεται σε προσωπικούς ή κοσμικούς στοχασμούς και απόψεις. Γι’ αυτό και η Αγία μας Εκκλησία μας υπενθυμίζει συνεχώς: «Οι Προφήται ως είδον, οι Απόστολοι ως εδογμάτισαν, η Οικουμένη ως συμπεφρόνηκεν… ούτω φρονούμεν, ούτω λαλούμεν, ούτω κηρύσσομεν Χριστόν τον αληθινόν Θεόν ημών… Αύτη η πίστις των Αποστόλων, αύτη η πίστις των Πατέρων, αύτη η πίστις των Ορθοδόξων, αύτη η πίστις την Οικουμένην εστήριξεν» (Συνοδικόν της Ορθοδοξίας).

Το δε φρόνημα αυτό διατυπώνεται με ακρίβεια στην εξής φράση τού Συμβόλου της Πίστεώς μας: «Προσδοκώ ανάστασιν νεκρών και ζωήν τού μέλλοντος αιώνος. Αμήν».

(Πηγή: Περιοδικό της Παγκύπριας Ένωσης Γονέων ΕΝΗΜΕΡΩΣΙΣ, Ηλεκτρονική επεξεργασία: egolpion.com, Σημείωση Αντιαιρετικού Εγκόλπιου: Στο άρθρο υπάρχει και εκτενής αναφορά για την Νηστειοθεραπεία την οποία όμως αφαιρέσαμε ώστε να την δημοσιεύσουμε σε ξεχωριστή ανάρτηση. Ολόκληρο το άρθρο μπορείτε να το διαβάσετε στο Περιοδικό της ΠΕΓ

Σάββατο, 24 Απριλίου 2021

ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ: ΑΠΟΚΡΥΦΙΣΜΟΣ, ΜΑΓΕΙΑ – ΣΑΤΑΝΙΣΜΟΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΑΡΠΑΣΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ

Η Αστρολογία έχει τις ρίζες της στη εποχή που ο άνθρωπος άρχισε να αντιλαμβάνεται τις εναλλαγές της ημέρας, των εποχών και των ετών και με βάση αυτές να οργανώνει την καθημερινή και κοινωνική του ζωή. Ο Ήλιος, η Σελήνη και μερικοί από τους σημαντικότερους αστέρες θεωρήθηκαν από τους ανθρώπους ως υπερφυσικές δυνάμεις και προσωποποιήθηκαν. Έτσι οδηγήθηκε ο άνθρωπος στην Αστρολατρία.

Αυτή αναπτύχθηκε κατ’ αρχάς στη Μεσοποταμία, περίπου το 1000 π.χ. Οι Βαβυλώνιοι, βρισκόμενοι μπροστά στο δυσεξήγητο γι’ αυτούς φαινόμενο των αστέρων και πλανητών άρχισαν να κτίζουν ναούς για να λατρεύουν το φεγγάρι, τον ήλιο, τ’ άστρα και τους διάφορους πλανήτες 

Μετά την πτώση της Βαβυλώνας, η αστρολογία εξαπλώθηκε με γοργό ρυθμό στην Αίγυπτο, την Ελλάδα, τη Ρώμη και στις περιοχές της Ανατολής. Συνεπώς, η σύγχρονη αστρολογική πρακτική βασίζεται πάνω σ’ αυτή την αρχαία απόκρυφη αντίληψη της αστρολογίας (W. Watson, A Concise Dictionary of Cults & Religions, 1991, p. 31). 

Άρα θα πρέπει από την αρχή να κάνουμε ξεκάθαρο το γεγονός ότι άλλο είναι η Αστρονομία, η οποία ως επιστήμη μελετά την κίνηση των πλανητών και προσδιορίζει τη θέση τους σε σχέση με τη γη· και άλλο η Αστρολογία, η οποία μεταβλήθηκε σε κερδοσκοπική επιχείρηση που, όπως θα δούμε στη συνέχεια, κινείται μεταξύ του μυστικισμού -αποκρυφισμού, της εμπειρικής γνώσεως και της δεισιδαιμονίας.

Οι αστρολόγοι ισχυρίζονται ότι τα ουράνια σώματα επηρεάζουν τη ζωή των ανθρώπων. Διακηρύττουν ότι η όψη (εικόνα) του ουρανού κατά τη στιγμή της γεννήσεως του κάθε ανθρώπου, έχει αποφασιστική σημασία για τα περιστατικά της ζωής του. Για να διαγνώσουν τα περιστατικά αυτά οι αστρολόγοι, καταρτίζουν το ωροσκόπιο του ανθρώπου. Το καταρτιζόμενο ωροσκόπιο, πιστεύουν ότι παρέχει την εικόνα του ουρανού τη στιγμή της γεννήσεώς του. Με βάση αυτό το ωροσκόπιο κάνουν όλες τις προβλέψεις.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο προσπαθούν με διάφορες τεχνικές να διαβάσουν τις «μυστικές γραφές» των άστρων, για ν’ ανακαλύψουν τα σχετικά με το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον του ανθρώπου.

Η ζωή εκείνου που ακολουθεί την Αστρολογία εξαρτάται σε απόλυτη κατάσταση από το τι θα πουν τα άστρα γι’ αυτόν. Το αποκρυφιστικό περιοδικό «Στερώπις» υποστηρίζει ότι «το ζώδιο υποδεικνύει τη σωματική, τη νοητική και την πνευματική φύση του ανθρώπου. Υποδεικνύει το τωρινό πρόβλημα του ανθρώπου, καθορίζει την ταχύτητα ή το ρυθμό της προσωπικής του ζωής». («Στερώπις», εκδ. φιλοσοφικού και βιωματικού αποκρυφισμού, τεύχος 5, σελ. 27).

Η προσωπική ζωή του οπαδού της Αστρολογίας, τόσο η σωματική όσο και η πνευματική νοητική, δεν εξαρτάται από τον ίδιο, αλλά από το τι θα πουν τα ζώδιά του. Τα δε ζώδια, ας σημειωθεί, ότι «μιλούν» μόνον μέσω του αστρολόγου.

Εάν ο άνθρωπος δώσει πίστη στις θεωρίες αυτές και αφήσει την «κίνηση» των άστρων να ρυθμίζει τη ζωή του, τότε θα ενεργεί και θα συμμορφώνεται απόλυτα με εκείνο που τον διέταξε το ωροσκόπιο. Δεν θα μπορεί ν’ αντιδράσει προσωπικά. Σε κάθε του κίνηση, σε κάθε του προβληματισμό, δεν θα έχει τη δυνατότητα της επιλογής, αλλά θ’ ανατρέχει στην απόφαση που πήρε για λογαριασμό του ο αστρολόγος.

Τελικά, εκείνος που αποφασίζει δεν είναι ο ελεύθερος προσωπικά άνθρωπος, αλλά όπως οι ίδιοι οι αστρολόγοι παραδέχονται «κάθε ζωδιακό σημείο υποβάλλει τον άνθρωπο στην επιρροή ορισμένων δυνάμεων και έτσι τον εφοδιάζει με ορισμένες τάσεις. Αυτές ακριβώς τις τάσεις πρέπει να κατανοούμε, όταν βρισκόμαστε κάτω από την ενεργειακή επίδραση των ζωδιακών σημείων» («Στερώπις», τεύχος 5, 1991, σελ. 27).

Οι άνθρωποι που ακολουθούν τις μεθόδους της αστρολογίας, δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία, ότι γίνονται εξαρτώμενοί της. Βρίσκονται συνεχώς κάτω από την επιρροή δαιμονικών δυνάμεων, οι οποίες καθορίζουν όλες τις εκφάνσεις της ζωής τους. Δεν λαμβάνουν απολύτως καμιά απόφαση εάν δεν συμβουλευτούν τον αστρολόγο τους. Ακόμα και τα θέματα υγείας καθορίζονται από τ’ άστρα.

Θα πρέπει να σημειώσουμε εδώ ότι υπάρχουν και αστρολόγοι οι οποίοι δέχονται ότι τα άστρα δεν προσδιορίζουν απόλυτα την μοίρα του ανθρώπου, αλλά απλώς υποδεικνύουν τα γεγονότα της ζωής και ο άνθρωπος μπορεί να επιλέξει. Όμως, και αυτός ο τρόπος δεν είναι έμμεσος τρόπος δέσμευσης της θέλησης του ανθρώπου, όταν οι υποδείξεις αυτές απολυτοποιούνται;

Ένα δε ερώτημα που τίθεται συχνά είναι, κατά πόσον η αστρολογία έχει σχέση με τη μαγεία – σατανισμό;

Σύμφωνα με το θεοσοφικό περιοδικό «ΙΛΙΣΟΣ», «οι αστρολογικές αντιλήψεις που είναι καθαρά πνευματόδοξες, δεν ημπορούν να ελεγχθούν από την επιστήμη η οποία σπουδάζει μόνον τα υλικά πράγματα. 

Επομένως, δεν είναι δυνατόν να προσφύγωμεν σ’ αυτήν για να λάβωμε επιστημονική κύρωσι… Απομένει μόνον η προσφυγή μας σε διάφορες Εσωτερικές Παραδόσεις, που έχουν εκφράσει αλληγορικά, σε γενικές γραμμές, την επίδρασι των σωμάτων του Ουρανού επάνω στον άνθρωπο, στην ανθρώπινη μορφή γενικά» (ΙΛΙΣΟΣ, τεύχος 200, σελ. 48). Επομένως, η αστρολογία ως μη επιστημονική μέθοδος, στηρίζεται σε καθαρά πνευματιστικές αποκρυφιστικές και εν πολλοίς, μαγικές μεθόδους.

Αυτό φαίνεται και από τη χρήση της σε μαγικές τελετουργίες. Ο Michael Howard σε βιβλίο του σχετικά με τελετές μαγείας, γράφει: «Όπως κάθε χρώμα σχετίζεται με μια βαθμίδα, έτσι σχετίζεται και με τα ζώδια, γιατί η αστρολογία μπορεί να είναι ένας σημαντικός συντελεστής στο κάψιμο των κεριών χάρη στους δεσμούς της με τους πλανητικούς αγγέλους. Αν η δουλειά που κάνετε αφορά δύο άτομα ίσως εσάς κι ένα φίλο τότε θα ήταν χρήσιμο να ανακαλύψετε τα ζώδια κάτω από τα οποία τα δύο άτομα έχουν γεννηθεί» (Η μαγεία…& τα μαγικά… σελ. 23 – 24).

Από το πιο πάνω κείμενο διαπιστώνουμε πέραν πάσης αμφιβολίας, ότι οι αστρολόγοι δεν επικοινωνούν ούτε διαβάζουν τα άστρα, αλλά επικοινωνούν με τους πλανητικούς αγγέλους, που δεν είναι τίποτα άλλο από δαιμονικές οντότητες. Και γιατί να το αρνηθούμε εμείς, αφού οι ίδιοι το παραδέχονται; «Η μαντεία που χρησιμοποιεί τον καθρέπτη ή το κρύσταλλο είναι γνωστή σαν διόραση, και συχνά κανείς ακούει τους αποκρυφιστές να μιλούν για διόραση στο αστρικό πεδίο. Η απόκτηση των ψυχικών δυνάμεων βρίσκεται κάτω από την κυριαρχία του Αρχαγγέλου Αζραήλ, που είναι πλανητικός άγγελος του πλανήτη Ποσειδώνα, ενός κόσμου που έχει σχέση στην αρχαία μυθολογία με τα όνειρα. Ο Αζραήλ είναι και ο κυβερνήτης του ζωδίου των Ιχθύων (19 Φεβρουαρίου 20 Μαρτίου) κι ένα από τα χαρακτηριστικά αυτού του ζωδίου είναι η ονειρική, μυστική κατάσταση που συχνά συνδέεται με τον ψυχισμό και την ανάπτυξή του» (Η μαγεία & τα μαγικά… σελ. 47).

Αυτός που ασχολείται με τη μελέτη των άστρων, για να διαβάζει τη μυστική γραφή που θα του αποκαλύψει τα μέλλοντα της ζωής του ή όποια άλλα γεγονότα, στην πραγματικότητα προσπαθεί να επικοινωνήσει με τα πνεύματα, τα οποία καλεί να του αποκαλύψουν τους διάφορους συνδυασμούς γεγονότων. Σημειώνει, σχετικά, σατανιστικό έντυπο: «Αφού το κάνεις αυτό μπορείς να διατάζεις το πνεύμα να σου προλέγει το μέλλον ή να σου δίνει συμβουλή σε προβλήματα. Πράγματι, όπως θα έχουν καταλάβει οι πιο ξύπνιοι αναγνώστες μου ως τώρα, επικοινωνείς με το υποσυνείδητό σου μέσω του πνεύματος και το χρησιμοποιείς για να απαντήσεις στις ερωτήσεις ή τα προβλήματά σου. Αυτή είναι μια παρόμοια μέθοδος στις περισσότερες μορφές μαντείας που περιλαμβάνουν τις κάρτες του ταρώ, το Ι Τσιγκ, τις Ρουνικές πέτρες, τις μαντικές πινακίδες ή τις Προόδους του αστρολογικού Ωροσκοπίου» (Η μαγεία…& τα μαγικά… σελ. 90).

Για να μπορέσει κανείς να επωφεληθεί από τις μαγικές τελετές, θα πρέπει οπωσδήποτε να γνωρίζει και την τέχνη της αστρολογίας. Για να γνωρίσει δε την τέχνη της αστρολογίας, πρέπει οπωσδήποτε να καταφύγει στη μαγεία: «Για να επωφεληθεί κανείς ολότελα από τις πληροφορίες που προσφέρει αυτό το βιβλίο Πρακτικής Μαγείας, χρειάζεται μια γνώση, έστω κι επιφανειακή, της Αστρολογίας… Για όποιον θέλει να μάθει πως καταστρώνεται κι ερμηνεύεται ένα απλό Ωροσκόπιο, συνιστούμε το 5ο κεφάλαιο της Μαύρης Μαγείας του Ρ. Κ., η κάποιο αναλυτικότερο Αστρολογικό Σύγγραμμα» (Πρακτική Μαγεία, σελ. 487).

Μ’ αυτό τον τρόπο κάποιος, χωρίς να το αντιληφθεί, πολλές φορές ευρισκόμενος σε άγνοια, εξαρτά τη ζωή του από τα δαιμονικά πνεύματα. Καθορίζει την πορεία του σύμφωνα με τις καλά μεθοδευμένες κατευθύνσεις που του δίνονται απ’ αυτά και τους μεσάζοντές τους. Αν του δοθεί μία λανθασμένη κατεύθυνση, τότε την κάνει βίωμά του και πασχίζει με όλα τα μέσα που διαθέτει να την πετύχει. Το αποτέλεσμα είναι να υπογράφει, με τις ίδιες τις ενέργειές του την αυτοκαταστροφή του…

(Πηγή: Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό Θρησκειών και Αιρέσεων, Παραχριστιανικών – παραθρησκευτικών ομάδων και συγχρόνων ιδεολογικών ρευμάτων, Αρχιμ. Χριστοφόρου Τσιάκκα (νυν Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Καρπασίας), Έκδοση Ιεράς Μονής Τροοδιτίσσης, Κύπρος. Βλέπε επίσης Αποκρυφισμός, Μαγεία-Σατανισμός. ppu.org.cy)